हाऊसिंग सोसायटी सिंकिंग फंड कसा तयार करते? नियम काय सांगतो? ९९ टक्के लोकांना माहीतच नाही
- Published by:Ajit Bhabad
Last Updated:
Housing Society : शहरांमध्ये वाढत्या गृहनिर्माण संकुलांमुळे हाऊसिंग सोसायटींचे व्यवस्थापन अधिक महत्त्वाचे बनले आहे. सोसायटीच्या इमारतींची दुरुस्ती, रंगकाम, लिफ्ट दुरुस्ती, पाईपलाईन बदलणे किंवा इतर मोठ्या खर्चांसाठी निधी आवश्यक असतो.
मुंबई : शहरांमध्ये वाढत्या गृहनिर्माण संकुलांमुळे हाऊसिंग सोसायटींचे व्यवस्थापन अधिक महत्त्वाचे बनले आहे. सोसायटीच्या इमारतींची दुरुस्ती, रंगकाम, लिफ्ट दुरुस्ती, पाईपलाईन बदलणे किंवा इतर मोठ्या खर्चांसाठी निधी आवश्यक असतो. यासाठीच प्रत्येक हाऊसिंग सोसायटीकडून ‘सिंकिंग फंड’ (Sinking Fund) तयार केला जातो. हा निधी म्हणजे भविष्यातील मोठ्या दुरुस्ती किंवा पुनर्बांधणीसाठी राखून ठेवलेला आर्थिक साठा असतो.
सिंकिंग फंड म्हणजे काय?
सिंकिंग फंड हा सोसायटीचा दीर्घकालीन राखीव निधी असतो. इमारतीचे आयुष्य वाढवणे, मोठ्या प्रमाणात दुरुस्ती करणे किंवा काही वर्षांनंतर लागणाऱ्या मोठ्या खर्चासाठी हा निधी वापरला जातो. उदाहरणार्थ, इमारतीचे स्ट्रक्चरल ऑडिट, मोठे रंगकाम, छताची दुरुस्ती, लिफ्ट बदलणे, पाण्याच्या टाक्यांची दुरुस्ती अशा कामांसाठी सिंकिंग फंडाचा वापर केला जातो.
नियम काय सांगतो?
महाराष्ट्र सहकारी गृहनिर्माण सोसायटी नियमांनुसार प्रत्येक नोंदणीकृत हाऊसिंग सोसायटीने सिंकिंग फंड तयार करणे बंधनकारक आहे. सोसायटी स्थापन झाल्यानंतर सदस्यांकडून दर महिन्याला देखभाल शुल्कासोबत ठराविक रक्कम या निधीसाठी घेतली जाते.
advertisement
साधारणपणे इमारतीच्या बांधकाम खर्चाच्या किमान ०.२५ टक्के रक्कम दरवर्षी सिंकिंग फंडात जमा करणे आवश्यक असल्याचे नियम सांगतात. ही रक्कम सोसायटीच्या सर्व सदस्यांकडून त्यांच्या फ्लॅटच्या क्षेत्रफळानुसार किंवा ठरलेल्या प्रमाणानुसार गोळा केली जाते.
सिंकिंग फंड कसा तयार केला जातो?
सोसायटीच्या सर्वसाधारण सभेत (AGM) सिंकिंग फंडाबाबत निर्णय घेतला जातो. सदस्यांच्या संमतीने दरमहा किती रक्कम जमा करायची हे ठरवले जाते. ही रक्कम सोसायटीच्या बँक खात्यात स्वतंत्रपणे ठेवली जाते.
advertisement
महत्त्वाचे म्हणजे हा निधी सामान्य खर्चासाठी वापरता येत नाही. तो केवळ मोठ्या दुरुस्ती किंवा दीर्घकालीन कामांसाठीच वापरला जाऊ शकतो. काही सोसायटी हा निधी बँकेत मुदत ठेवीत (Fixed Deposit) ठेवतात, ज्यामुळे त्यावर व्याजही मिळते आणि निधी वाढत राहतो.
निधी वापरण्याचे नियम
सिंकिंग फंडाचा वापर करताना सोसायटीला काही नियमांचे पालन करावे लागते. मोठ्या खर्चासाठी सर्वसाधारण सभेत ठराव मंजूर करणे आवश्यक असते. सदस्यांची संमती घेतल्याशिवाय या निधीचा वापर करता येत नाही.
advertisement
याशिवाय इमारतीचे स्ट्रक्चरल ऑडिट किंवा तांत्रिक अहवालानुसार आवश्यक असलेली मोठी दुरुस्ती करण्यासाठी हा निधी वापरण्याची परवानगी असते. त्यामुळे अचानक मोठा खर्च आल्यास सोसायटीवर आर्थिक ताण येत नाही.
सदस्यांसाठी का महत्त्वाचा?
सिंकिंग फंडामुळे सोसायटीला भविष्यातील खर्चासाठी तयारी करता येते. जर असा निधी नसेल, तर मोठ्या दुरुस्तीच्या वेळी सदस्यांकडून एकदम मोठी रक्कम गोळा करावी लागते. त्यामुळे अनेकदा वाद किंवा आर्थिक अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
advertisement
तज्ज्ञांच्या मते, नियमितपणे सिंकिंग फंड जमा केल्यास इमारतीची देखभाल व्यवस्थित करता येते आणि मालमत्तेची किंमतही टिकून राहते. त्यामुळे प्रत्येक सोसायटीने हा निधी पारदर्शक पद्धतीने जमा करणे आणि नियमानुसार वापरणे अत्यंत गरजेचे आहे.
Location :
Mumbai,Maharashtra
First Published :
Mar 08, 2026 12:22 PM IST
मराठी बातम्या/महाराष्ट्र/
हाऊसिंग सोसायटी सिंकिंग फंड कसा तयार करते? नियम काय सांगतो? ९९ टक्के लोकांना माहीतच नाही
