चांदीच्या भूकंपात अब्जावधी खाक, गुंतवणूकदारांच्या काळजाचा ठोका चुकला; खरेदी करणाऱ्यांच्या हाती फक्त निराशा; एक्सपर्ट म्हणाले, जागतिक मंदीचा धोका!

Published by:Jaykrishna Nair

Last Updated:Feb 06, 2026 9:41 PM IST

Silver Fall: चांदीच्या तीव्र घसरणीने जागतिक कमोडिटी बाजारात क्रॅशची भीती निर्माण झाली असतानाच, फंड फ्लोच्या आकडेवारीने गुंतवणूकदारांच्या हालचालींबाबत धक्कादायक संकेत दिले आहेत. बाजारातून पैसा पळतोय की फक्त पोझिशन बदलली जातेय, यावर आता सगळ्यांचे लक्ष केंद्रित झाले आहे.

29 जानेवारी ते 4 फेब्रुवारी या कालावधीत समोर आलेल्या फंड फ्लोच्या आकडेवारीतून बाजाराबाबत एक वेगळीच आणि महत्त्वाची चित्र स्पष्ट होत आहे. या आकडेवारीवरून असे दिसून येते की गुंतवणूकदारांनी बाजारातून माघार घेतलेली नाही, तर केवळ आपल्या गुंतवणुकीच्या पोझिशन्समध्ये आवश्यक ते बदल केले आहे.

अलीकडेच चांदीच्या दरात झालेल्या तीव्र घसरणीमुळे संपूर्ण कमोडिटी बाजाराबाबत गुंतवणूकदारांच्या मनात मोठी भीती निर्माण झाली होती. अनेकांना असे वाटू लागले की ही घसरण एखाद्या मोठ्या ट्रेंड बदलाची सुरुवात तर नाही ना? मात्र 29 जानेवारी ते 4 फेब्रुवारीदरम्यान समोर आलेली फंड फ्लोची आकडेवारी पाहता, ही भीती काही अंशी अतिरंजित असल्याचे स्पष्ट होत आहे. कारण या आकडेवारीनुसार गुंतवणूकदारांनी ट्रेड पूर्णपणे सोडलेला नसून, केवळ पोझिशन अ‍ॅडजस्टमेंट केली आहे.

चांदीतील घसरणीनंतर सर्वात मोठी भीती काय होती?

या घसरणीनंतर सर्वात मोठी भीती ही होती की ग्लोबल कमोडिटी रॅली संपत चालली आहे की काय. विशेषतः चांदीतील तीव्र घसरणीनंतर संपूर्ण कमोडिटी कॉम्प्लेक्समध्ये कमजोरी दिसू लागली. त्यामुळे असा प्रश्न उपस्थित झाला की डीडॉलरायझेशन ट्रेड म्हणजे डॉलरपासून दूर जाऊन कमोडिटीज आणि उभरत्या बाजारांमध्ये गुंतवणूक करण्याचा जागतिक ट्रेंड कुठेतरी उलट दिशेने तर वळत नाही ना?

फंड फ्लो डेटा या भीतीबाबत काय सांगतो?

फंड फ्लो डेटा मात्र हे स्पष्टपणे दर्शवतो की हा कोणताही मोठा ट्रेंड रिव्हर्सल नाही. किमतींमध्ये करेक्शन नक्कीच झाले आहे, मात्र ग्लोबल इमर्जिंग मार्केट फंड्समध्ये अजूनही सुमारे 5 अब्ज डॉलरची मजबूत इनफ्लो नोंदवली गेली आहे. याआधीच्या आठवड्यात ही इनफ्लो तब्बल 11 अब्ज डॉलर इतकी विक्रमी होती. याचा अर्थ असा की गुंतवणूकदार अजूनही टॉप-डाउन इमर्जिंग मार्केट थीममधून बाहेर पडलेले नाहीत.

करेक्शनचे केंद्र चांदीच का ठरली?

यामागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे चांदी आधीच ओव्हर-स्ट्रेच्ड झोनमध्ये पोहोचली होती. म्हणजेच तिच्या किमती अतिशय वेगाने आणि मोठ्या प्रमाणात वाढल्या होत्या. त्यामुळे जसा दबाव निर्माण झाला, तसा सर्वात तीव्र करेक्शन चांदीमध्येच पाहायला मिळाला.

चांदीमधून गुंतवणूकदार पूर्णपणे बाहेर पडले आहेत का?

नाही. गेल्या तीन आठवड्यांत चांदीशी संबंधित फंड्समधून सुमारे 2.9 अब्ज डॉलरची रिडेम्प्शन झाली होती. मात्र आता परिस्थिती बदलताना दिसत आहे. ताज्या आठवड्यात चांदी फंड्समध्ये पुन्हा 1.5 अब्ज डॉलरची इनफ्लो नोंदवली गेली आहे. यावरून असे सूचित होते की भीती ओसरल्यानंतर गुंतवणूकदार हळूहळू परत येत आहेत आणि बाजारात स्थिरता निर्माण होत आहे.

कमोडिटी इक्विटी फंड्समध्ये नेमके काय सुरू आहे?

कमोडिटी इक्विटी फंड्समध्ये इनफ्लोमध्ये घट झालेली दिसते. मागील आठवड्यात जिथे 10 अब्ज डॉलरची असामान्य इनफ्लो होती, तिथे या आठवड्यात ती केवळ 2 अब्ज डॉलर इतकी राहिली आहे. मात्र, याकडे घबराटीतील विक्री म्हणून पाहिले जात नाही. उलट हे सामान्य कन्सोलिडेशनचे लक्षण मानले जात आहे. म्हणजेच गुंतवणूकदार ट्रेडमधून बाहेर पडत नसून, केवळ पोझिशन्स संतुलित करत आहेत.

सध्या सर्वात मजबूत सेक्टर कोणता आहे?

एनर्जी सेक्टर सध्या ग्लोबल फ्लोमध्ये सर्वात मजबूत ठरत आहे. एनर्जी इक्विटी फंड्समध्ये 4 अब्ज डॉलरची इनफ्लो झाली असून, ही सप्टेंबर 2008 नंतरची सर्वात मोठी साप्ताहिक खरेदी मानली जात आहे. यावरून असे स्पष्ट होते की गुंतवणूकदारांची रुची अजूनही सायक्लिकल आणि महागाईशी संबंधित अ‍ॅसेट्समध्ये टिकून आहे.

उभरत्या बाजारांमधील गुंतवणूकदारांचा मूड कसा आहे?

चीन, ब्राझील, तैवान आणि दक्षिण कोरिया यांसारख्या मोठ्या उभरत्या बाजारांमध्ये परकीय गुंतवणुकीचा फ्लो अजूनही मजबूत आणि सकारात्मक आहे. करेक्शन असूनही या बाजारांमधून मोठ्या प्रमाणात पैसा बाहेर जात असल्याचे संकेत दिसत नाहीत.

कमकुवतपणा कुठे दिसून आला?

फक्त गोल्ड फंड्स आणि फिजिकल कमोडिटी फंड्समध्ये काहीशी कमजोरी दिसून आली आहे. गोल्ड फंड्समधून 2.8 अब्ज डॉलरची रिडेम्प्शन झाली आहे, तर याआधीच्या सहा आठवड्यांत तब्बल 24 अब्ज डॉलरची इनफ्लो झाली होती. त्याचप्रमाणे, फिजिकल कमोडिटी फंड्समध्ये 1.8 अब्ज डॉलरची मर्यादित रिडेम्प्शन झाली आहे, तर याआधी 26 अब्ज डॉलरची मोठी खरेदी झाली होती. हे चित्र स्पष्टपणे नफा वसुलीचे संकेत देते, कोणत्याही मोठ्या स्ट्रक्चरल बदलाचे नाही.

एकूणच डीडॉलरायझेशन ट्रेडची स्थिती काय आहे?

फंड फ्लो डेटा ठामपणे सांगतो की ग्लोबल डीडॉलरायझेशन ट्रेड अजूनही कायम आहे. चांदीपासून सुरू झालेले करेक्शन गोल्ड आणि इतर कमोडिटीजपर्यंत पसरले असले, तरी फ्लो अ‍ॅडजस्टमेंट अत्यंत मर्यादित आणि शिस्तबद्ध राहिले आहेत. त्यामुळे हे अपसायकलमधील कन्सोलिडेशन आहे, कोणत्याही नवीन डाउनट्रेंडची सुरुवात नाही.

भारताशी संबंधित फंड फ्लोमध्ये काय बदल दिसतो?

सहा आठवड्यांच्या सलग विक्रीनंतर इंडिया-फोकस्ड फंड्समध्ये 67 दशलक्ष डॉलरची सौम्य इनफ्लो दिसून आली आहे. अमेरिकेत सूचीबद्ध ETFs मध्ये 182 दशलक्ष डॉलरची खरेदी झाल्यामुळे जपान-आधारित फंड्समधील विक्रीचा प्रभाव काही अंशी भरून निघाला आहे. मात्र भारताशी संबंधित फ्लो ट्रेंड अजूनही नाजूक अवस्थेत आहे.

दीर्घकालीन दृष्टिकोनातून पाहता, निवडणूक निकालांनंतर आलेल्या आउटफ्लोमुळे फ्लो मोमेंटम पुन्हा जानेवारी 2023 च्या सुरुवातीच्या पातळीवर परत आले आहे. आता बाजाराचे लक्ष यावर केंद्रित आहे की पुढील काळात हे फ्लो स्थिर राहतात की पुन्हा एकदा वेग घेतात.

view comments

Location :

Mumbai,Maharashtra

First Published :

Feb 06, 2026 9:41 PM IST

चांदीच्या भूकंपात अब्जावधी खाक, गुंतवणूकदारांच्या काळजाचा ठोका चुकला; खरेदी करणाऱ्यांच्या हाती फक्त निराशा; एक्सपर्ट म्हणाले, जागतिक मंदीचा धोका!