सिलेंडर, इंडेक्शनच्या मागे धावू नका, सरकारने आणली जबरदस्त स्कीम; Free, Free, Free! कोणाला मिळणार मोफत गॅस?

Published by:Jaykrishna Nair

Last Updated:Mar 16, 2026 5:31 PM IST

Free Gas scheme: इराण संकटाच्या पार्श्वभूमीवर गॅस पुरवठ्याबाबत निर्माण झालेल्या चिंतेदरम्यान केंद्र सरकारने PNG वापर वाढवण्यासाठी विशेष प्रोत्साहन योजना जाहीर केली आहे.

इम्पॅक्ट शॉटतुमचा गेटवे लेटेस्ट न्यूज

नवी दिल्ली: इराण संकटाच्या पार्श्वभूमीवर गॅस सिलेंडरच्या संभाव्य तुटवड्याला तोंड देण्यासाठी केंद्र सरकारच्या पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने नागरिकांसाठी मोठी योजना जाहीर केली आहे. सरकारने घरगुती आणि व्यावसायिक वापरासाठी पाइप्ड नॅचरल गॅस (PNG) हा मुख्य पर्याय बनवण्याचा निर्णय घेतला असून त्यासाठी मोठ्या प्रोत्साहन योजनेला मंजुरी देण्यात आली आहे. या उपक्रमांतर्गत सिटी गॅस डिस्ट्रीब्यूशन (CGD) कंपन्यांनी ग्राहकांना एलपीजीवरून PNG कडे वळण्यासाठी ‘वेलकम ऑफर’ जाहीर केले आहेत, ज्यामुळे लोकांवर कोणताही अतिरिक्त आर्थिक बोजा पडणार नाही.

या योजनेअंतर्गत इंद्रप्रस्थ गॅस लिमिटेड (IGL) आणि गेल गॅस लिमिटेड यांसारख्या मोठ्या कंपन्या घरगुती ग्राहकांना थेट 500 रुपयांच्या किमतीची मोफत गॅस देत आहेत. तर व्यावसायिक क्षेत्राला दिलासा देण्यासाठी भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड(BPCL) ने सिक्युरिटी डिपॉझिट पूर्णपणे रद्द करण्याची घोषणा केली आहे. सरकारने परिस्थिती चिंताजनक असल्याचे मान्य केले असले तरी सध्या सर्व काही नियंत्रणात असल्याचे स्पष्ट केले आहे.

शिवालिक आणि नंदादेवी जहाजे आज भारतात पोहोचणार

शिपिंग मंत्रालयाचे सचिव राजेश कुमार सिन्हा यांनी सांगितले की भारतीय जहाजे शिवालिक आणि नंदादेवी 13 तारखेला प्रवासासाठी रवाना झाली होती. या जहाजांनी 14 तारखेला सुरक्षितपणे Strait of Hormuz पार केले असून ती आज भारतात पोहोचण्याची शक्यता आहे. या जहाजांच्या आगमनामुळे गॅस पुरवठा अधिक मजबूत होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे.

सिलेंडरच्या काळाबाजारावर 1100 ठिकाणी छापे

पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या संयुक्त सचिव सुजाता शर्मा यांनी स्पष्ट केले की देशात Liquefied Petroleum Gas ची स्थिती पूर्णपणे नियंत्रणात आहे आणि कुठेही ‘ड्राय-आउट’ म्हणजेच साठा संपल्याची माहिती नाही. तसेच Compressed Natural Gas आणि PNG ग्राहकांना 100 टक्के गॅस पुरवठा सुरू आहे. पेट्रोल पंपांवरही कुठेही इंधन संपल्याची नोंद नाही. व्यावसायिक क्षेत्रात एलपीजीचा वापर पुन्हा सुरू झाला आहे.

सरकारने नागरिकांना घाबरून जाऊन जास्त प्रमाणात गॅस बुकिंग किंवा साठेबाजी करू नये असे आवाहन केले आहे. काळाबाजार रोखण्यासाठी राज्य सरकारांच्या मदतीने देशभरात 1100 पेक्षा जास्त ठिकाणी अचानक तपासणी करण्यात आली आहे.

PNG असलेल्यांनी सिलेंडर सोडण्याचे आवाहन

सरकारचा मुख्य भर आता लोकांना पाइप्ड नॅचरल गॅस (PNG) वापरण्याकडे वळवण्यावर आहे. 14 तारखेला जारी करण्यात आलेल्या आदेशानुसार, ज्यांच्याकडे एलपीजी आणि PNG दोन्ही कनेक्शन आहेत त्यांनी एलपीजी कनेक्शन सरेंडर करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे, जेणेकरून सिलेंडरची गरज असलेल्या लोकांपर्यंत ते पोहोचू शकतील. अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की सिलेंडरची होम डिलिव्हरी सुरूच राहील, त्यामुळे वितरकांकडे गर्दी करण्याची गरज नाही.

550 भारतीयांनी आर्मेनिया सीमा ओलांडली

परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांच्या माहितीनुसार, इराणमधून 550 हून अधिक भारतीयांनी (यामध्ये 284 तीर्थयात्रींचा समावेश आहे) Armenia ची सीमा ओलांडली आहे, तर 90 भारतीयांनी Azerbaijan ची सीमा पार केली आहे. 28 फेब्रुवारीपासून आतापर्यंत पश्चिम आशिया प्रदेशातून एकूण सुमारे 2.28 लाख भारतीय स्वदेशात परतले आहेत. Tehran येथील भारतीय दूतावास पूर्णपणे सक्रिय असून ते भारतीयांना मदत करत आहे. दुसरीकडे शिपिंग अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की कोणत्याही भारतीय बंदरावर मालवाहतुकीत अडथळा किंवा गर्दी झालेली नाही.

मुख्य मुद्दे

देशातील पेट्रोल पंप पूर्ण क्षमतेने कार्यरत आहेत; कुठेही इंधन संपल्याची नोंद नाही.
CNG आणि PNG ग्राहकांना 100% नैसर्गिक वायू पुरवठा सुरू आहे.
व्यावसायिक ग्राहकांना LPG वरून PNG कनेक्शनकडे वळण्याचे आवाहन.
PNG कनेक्शनसाठी CGD कंपन्यांशी ई-मेल, ग्राहक पोर्टल, पत्र किंवा कॉल सेंटरद्वारे संपर्क साधता येईल.
ज्या भागात नेटवर्क उपलब्ध आहे, तेथे अल्प कालावधीत PNG कनेक्शन देण्याची तयारी.
इंद्रप्रस्थ गॅस लिमिटेडने 31 मार्चपूर्वी कनेक्शन घेणाऱ्यांना ₹500 चे मोफत गॅस ऑफर दिले आहे.
महानगर गॅस लिमिटेडसह अनेक कंपन्यांनी सिक्युरिटी डिपॉझिट माफ करून इतर प्रोत्साहने दिली आहेत.
गेल (इंडिया) लिमिटेड आणि भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड देखील PNG कनेक्शन वाढवण्यासाठी प्रोत्साहन देत आहेत.
अधिकाधिक लोकांनी स्वच्छ इंधन PNG स्वीकारावे यासाठी विशेष मोहीम राबवली जात आहे.
पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू नियामक मंडळ (PNGRB) ने CGD कंपन्यांना अतिरिक्त संसाधने वापरून जास्तीत जास्त कनेक्शन देण्याचे निर्देश दिले आहेत.
घरगुती ग्राहकांसाठी LPG पुरवठा सुरळीत सुरू आहे; कुठेही ड्राय-आउट नाही.
ऑनलाइन LPG बुकिंग सुमारे 90 टक्क्यांपर्यंत वाढले आहे.
डिलिव्हरी ऑथेंटिकेशन कोड (DAC) चा वापर 53 टक्क्यांवरून 72 टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे.
अनेक राज्यांमध्ये कमर्शियल LPG चे वितरण पुन्हा सुरू झाले आहे.
काळाबाजार आणि साठेबाजी रोखण्यासाठी राज्यांमध्ये नियंत्रण कक्ष आणि बैठका आयोजित करण्यात येत आहेत.
उत्तर प्रदेश, हरियाणा, आंध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, आसाम आणि मिझोरामसह अनेक राज्यांमध्ये छापे टाकण्यात आले.
तेल कंपन्यांच्या पथकांनी 1100 पेक्षा जास्त ठिकाणी अचानक तपासण्या केल्या.
केंद्र सरकारने 14 तारखेला आदेश जारी करून PNG आणि LPG दोन्ही कनेक्शन असलेल्या लोकांना PNG चा वापर वाढवण्याचे आवाहन केले आहे.