'J' की 'Z'? मराठीतील 'ज' आणि 'झ' इंग्रजीत लिहिताना नक्की काय वापरायचं? काय आहे योग्य पद्धत

सोशल मीडियाच्या काळात आपण अनेकदा मराठी शब्द इंग्रजी अक्षरांत लिहितो (उदा. 'Jevan' किंवा 'Zop'). पण अनेकदा लोकांचा गोंधळ होतो की 'ज' साठी 'J' वापरावा की 'Z'? तसेच 'झ' साठी नेमके काय वापरावे? भाषेचा अचूक वापर करण्यासाठी यांमधील उच्चारशास्त्र समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

मराठीतील 'ज' या वर्णाचा उच्चार करताना जिभेचा शेंडा टाळूला स्पर्श करतो. इंग्रजीमध्ये यासाठी मुख्यत्वे 'J' हे अक्षर वापरले जाते. उदाहरणे: * जग (Jag) जीवन (Jivan / Jeevan) जलद (Jalad)अपवाद: काही शब्दांमध्ये 'ज' चा उच्चार थोडा घर्षणात्मक असतो (उदा. 'जमीन', 'जरा'), अशा वेळी 'Z' वापरला जातो, पण मूळ मराठी शब्दांसाठी 'J' हाच प्रमाणित मानला जातो.

मराठी व्याकरणानुसार 'झ' हा 'ज' चा महाप्राण आहे. म्हणजेच 'ज' मध्ये 'ह' मिसळला की 'झ' तयार होतो ($J + H = JH$). त्यामुळे अधिकृत नावे लिहिताना किंवा सरकारी कागदपत्रांत 'झ' साठी 'JH' वापरले जाते. उदाहरणे: * झाशी (Jhansi) झारखंड (Jharkhand) झोपडी (Jhopadi)

'Z' आणि 'J' मधील मुख्य फरक (Phonetic Difference)इंग्रजी ध्वनीशास्त्रानुसार (Linguistics), 'J' हा 'Stop Consonant' आहे, म्हणजेच त्याचा उच्चार करताना हवेचा प्रवाह क्षणभर थांबतो. याउलट 'Z' हा 'Fricative' आहे, ज्याचा उच्चार करताना हवा सतत बाहेर येते.

योग्य वापर कसा करावा?जर तुम्हाला एखाद्या व्यक्तीचे किंवा शहराचे नाव लिहायचे असेल, तर 'JH' वापरणे अधिक व्यावसायिक आणि प्रमाणित मानले जाते (उदा. Jhunka, Jhirad).जर तुम्ही घर्षणयुक्त उच्चार करत असाल (उदा. Zebra, Zero), तर तिथे 'Z' वापरावा. केवळ 'J' वापरून 'झ' चा उच्चार करणे चुकीचे ठरते, कारण त्यामुळे शब्दाचा अर्थ बदलू शकतो.