'हे' झाड संजीवनी बुटीपेक्षा कमी नाही! अनेक रोगांवर गुणकारी, फायदे ऐकाल तर चकित व्हाल

प्रकृतीने आपल्याला अनेक औषधी गुणधर्मांनी परिपूर्ण वृक्ष दिले आहेत. त्यापैकीच एक आहे शमीचं झाड, ज्याला आयुर्वेदात संजीवनी बुटीप्रमाणे महत्त्व दिलं जातं. आयुष वैद्यकीय अधिकारी डॉ. मोहम्मद इक्बाल सांगतात की, शमीचं झाड केवळ औषधी दृष्ट्याच महत्त्वाची नाही, तर ती स्थानिक लोकांच्या आरोग्यासाठी वरदानापेक्षा कमी नाही.

डॉ. इक्बाल पुढे सांगतात की, शमीच्या झाडाच्या पानांचं सेवन केल्याने पोटातील जंत मरतात आणि पचनक्रिया सुधारते. सांधेदुखी आणि संधिवात यांसारख्या समस्यांमध्येही ते फायदेशीर आहे. नियमित सेवनाने सूज कमी होते आणि हाडं मजबूत होतात.

शमीचं झाड दमा आणि खोकला यांसारख्या श्वसनासंबंधी आजारांमध्येही आराम देते. त्याचे औषधी गुणधर्म फुफ्फुसांचे कार्य सुधारतात आणि श्वसन प्रणाली मजबूत करतात.

शमीचं झाड मध्यम आकाराचं, सुमारे 5 ते 10 मीटर उंचीचं झाड आहे. त्याची लहान पानं आणि उन्हाळ्यात फुलणारी पिवळी फुलं त्याला खास ओळख देतात. हे झाड दुष्काळ सहन करू शकतं आणि वाळलेल्या प्रदेशातही सहज वाढतं.

डॉ. इक्बाल यांच्या मते, शमीचं झाड एक नैसर्गिक रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणारी वनस्पती आहे. त्याच्या पानांचा आणि सालीचा काढा प्यायल्याने शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती वाढते. ते शरीरातील विषारी तत्वं बाहेर टाकण्यास आणि रक्त शुद्ध करण्यास मदत करते.

शमीच्या झाडाची पानं आणि सालं पुरळ, खाज आणि ॲलर्जी यांसारख्या त्वचेच्या आजारांमध्ये आराम देतात. त्याच्या नियमित वापराने त्वचा स्वच्छ आणि संक्रमणमुक्त राहण्यास मदत होते.

शमीचं झाडाचं महत्त्व केवळ औषधी नाही, तर धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्ट्याही खूप महत्त्वाचं आहे. विशेषतः राजस्थानमध्ये याला जीवन देणारं झाड मानलं जातं. तिथे त्याची पूजा केली जाते आणि त्याचं संरक्षण केलं जातं.

डॉ. इक्बाल सल्ला देतात की, लोकांनी आपल्या आजूबाजूला शमीची झाडं लावावी आणि त्याचे आयुर्वेदिक उपयोग करावे. यामुळे केवळ त्यांचे आरोग्यच सुधारणार नाही, तर पर्यावरणालाही फायदा होईल.