AI Chatbot वापरण्याआधी सावध व्हा! ChatGPT-Gemini युजर्ससाठी धक्क्दायक इशारा

Published by:Devika Shinde

Last Updated:Jan 29, 2026 10:23 PM IST

कामाचा वेग वाढलाय हे खरं असलं तरी, या 'डिजिटल मेंदूवर' डोळे झाकून विश्वास ठेवणं तुम्हाला महागात पडू शकतं. आज आपण जाणून घेणार आहोत की चॅटबॉट वापरताना कोणत्या मर्यादा ओलांडणं धोक्याचं ठरू शकतं.

मुंबई : सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत आपल्या हातात मोबाईल असतो आणि त्या मोबाईलमध्ये आता एक नवीन 'हुशार' सोबती येऊन बसला आहे, तो म्हणजे 'चॅटबॉट'. मग ऑफिसचा मेल ड्राफ्ट करायचा असो, मुलांचा अभ्यास असो किंवा सुट्टीत फिरायला जाण्याचं प्लॅनिंग... आपण पटकन ChatGPT किंवा Gemini ला विचारतो आणि तो ही अगदी सेकंदात उत्तर देतो. असं वाटतं की जगातील सगळी बुद्धिमत्ता या एकाच यंत्रात साठवलेली आहे. पण, जो मित्र आपल्याला इतकी मदत करतोय, तो खरोखरच तितका निष्पाप आहे का?

एआय (AI) चॅटबॉट्समुळे आपलं आयुष्य सोपं झालंय, कामाचा वेग वाढलाय हे खरं असलं तरी, या 'डिजिटल मेंदूवर' डोळे झाकून विश्वास ठेवणं तुम्हाला महागात पडू शकतं. आज आपण जाणून घेणार आहोत की चॅटबॉट वापरताना कोणत्या मर्यादा ओलांडणं धोक्याचं ठरू शकतं.

चॅटबॉटशी 'गप्पा' मारताय? सावध राहा! 'या' 4 चुकांमुळे तुमची प्रायव्हसी आणि करिअर दोन्ही धोक्यात येऊ शकतं. टेक्नॉलॉजी कितीही प्रगत झाली तरी ती शेवटी माणसाने बनवलेली आहे. त्यामुळे चॅटबॉट वापरताना खालील गोष्टी लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे:

1. माहितीची खातरजमा करा (Fact-Check is Must)

ChatGPT किंवा Gemini सारखे चॅटबॉट्स हे त्यांच्याकडे असलेल्या 'ट्रेनिंग डेटा'वर आधारित उत्तरं देतात. तो डेटा कधीकधी जुना असू शकतो किंवा चॅटबॉटला एखादं उत्तर माहीत नसेल, तर तो स्वतःहून चुकीची माहिती बनवून सांगू शकतो (ज्याला तंत्रज्ञानाच्या भाषेत 'Hallucination' म्हणतात). त्यामुळे चॅटबॉटने दिलेली आकडेवारी किंवा महत्त्वाची माहिती गुगलवर जाऊन पुन्हा एकदा चेक केल्याशिवाय वापरू नका.

2. खासगी माहिती कधीही शेअर करू नका (Privacy Alert)

चॅटबॉट्सशी बोलताना आपल्याला असं वाटतं की आपण एका बंद खोलीत कोणाशी तरी बोलतोय. पण लक्षात ठेवा, तुम्ही चॅटबॉटला दिलेली माहिती त्या कंपनीच्या सर्व्हरवर सेव्ह होत असते. तुमचा बँक पासवर्ड, आजारपणाची गुपितं, ऑफिसचे अत्यंत कॉन्फिडेंशियल प्रोजेक्ट्स किंवा तुमचं लोकेशन चॅटबॉटला सांगू नका. ही माहिती चॅटबॉटला अधिक प्रगत करण्यासाठी वापरली जाऊ शकते, म्हणजेच तुमची प्रायव्हसी धोक्यात येऊ शकते.

3. तो 'माणूस' नाही, हे विसरू नका

चॅटबॉट्स तुमच्याशी इतक्या आपुलकीने बोलतात की वाटतं समोर कोणीतरी संवेदनशील व्यक्ती आहे. तो तुमच्याशी वाद घालतो किंवा एखाद्या चुकीबद्दल माफीही मागतो. पण ही केवळ 'पॅटर्न' फॉलो करण्याची पद्धत आहे. एआयला भावना नसतात; त्याला चूक केल्याबद्दल पश्चात्ताप होत नाही किंवा बरोबर उत्तर दिल्याबद्दल अभिमानही वाटत नाही. त्यामुळे करिअरचे किंवा आयुष्यातील अत्यंत महत्त्वाचे निर्णय केवळ एआयच्या सल्ल्यावर घेऊ नका.

4. डेटा प्रायव्हसी अटी वाचा

अनेकदा आपण नवनवीन फ्री चॅटबॉट ॲप्स डाऊनलोड करतो. यातील काही ॲप्स तुमचा डेटा परदेशातील सर्व्हरवर स्टोअर करत असतात. कोणताही चॅटबॉट वापरण्यापूर्वी त्या कंपनीचे 'प्रायव्हसी पॉलिसी' नियम वाचायला विसरू नका. जर एखादा चॅटबॉट संशयास्पद वाटत असेल, तर त्याचा वापर तातडीने थांबवा.

निष्कर्ष: चॅटबॉट हे तुमचं काम सोपं करणारं एक 'साधन' आहे, तुमचा 'मालक' नाही. त्याचा वापर बुद्धीने करा, पण त्याच्यावर पूर्णपणे अवलंबून राहू नका. तंत्रज्ञान हे माणसाला मदत करण्यासाठी असावं, त्याला गुलाम करण्यासाठी नाही.

view comments

Location :

Mumbai,Maharashtra

First Published :

Jan 29, 2026 10:23 PM IST

AI Chatbot वापरण्याआधी सावध व्हा! ChatGPT-Gemini युजर्ससाठी धक्क्दायक इशारा