पाकिस्तानचा नवा जुगार, अमेरिकेला मोठा दगा तर अरब देशांच्या पाठीत खंजीर; मित्र देशांना वाऱ्यावर सोडून इराणच्या दावणीला बांधले घोडे
- Published by:Jaykrishna Nair
Last Updated:
UN Security Council: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत पाकिस्तानच्या तटस्थ भूमिकेमुळे अमेरिका आणि अरब देशांमध्ये नाराजी निर्माण झाली आहे. होर्मुज सामुद्रधुनीच्या मुद्द्यावर पाकिस्तानचा निर्णय त्याच्यासाठी कूटनीतिक अडचणी वाढवू शकतो.
न्यूयॉर्क/इस्लामाबाद: असे म्हटले जाते की युद्ध आणि कूटनीतीमध्ये कायमचे मित्र नसतात पण पाकिस्तानने या म्हणीला वेगळ्याच पातळीवर नेले आहे. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत (UNSC) अमेरिकेचा जवळचा मित्र बहरीनने असा प्रस्ताव मांडला होता ज्यामुळे इराणला होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा खुली करण्यासाठी दबाव येऊ शकला असता. मात्र या महत्त्वाच्या मतदानावेळी पाकिस्तानने तटस्थ राहण्याचा निर्णय घेतला. 15 सदस्यीय सुरक्षा परिषदेत पाकिस्तान हा मतदानात अनुपस्थित राहणाऱ्या दोन देशांपैकी एक होता. या निर्णयामुळे पाकिस्तानने अमेरिका आणि अरब देशांना एक स्पष्ट संदेश दिला असून त्याचे पडसाद वॉशिंग्टनपासून रियाधपर्यंत उमटत आहेत.
कोणत्या देशाने काय भूमिका घेतली?
रशियाचे राजदूत वासिली नेबेंझिया यांनी सांगितले की मॉस्को जागतिक मुक्त नौवहनाला पाठिंबा देतो. मात्र हा प्रस्ताव एकतर्फी असल्याचे त्यांनी नमूद केले. यामुळे सुरू असलेल्या शांतता चर्चांवर परिणाम होऊ शकतो, असेही त्यांनी म्हटले.
चीनचे संयुक्त राष्ट्रांतील राजदूत फू कोंग यांनी सांगितले की बीजिंग होर्मुज सामुद्रधुनी बंद करण्याच्या विरोधात आहे. पण या प्रस्तावात संघर्षाचे संपूर्ण चित्र मांडलेले नाही आणि त्यात एकतर्फी दबावाचा सूर आहे.
advertisement
अमेरिकेचे दूत माइक वॉल्ट्ज यांनी रशिया आणि चीनच्या व्हेटोवर टीका करत याला अडथळा निर्माण करणारी भूमिका म्हटले आणि सुरक्षा परिषदेच्या कामगिरीसाठी हा खालचा स्तर असल्याचे नमूद केले.
पाकिस्तानचे संयुक्त राष्ट्रांतील राजदूत आसिम इफ्तिखार अहमद यांनी परिस्थिती गंभीर असल्याचे मान्य केले. पण संवादाची दारे उघडी ठेवण्यासाठी कूटनीतिक अवकाश आवश्यक असल्याचे सांगितले.
advertisement
पाकिस्तानची अडचणीतली स्थिती
सध्या पाकिस्तान अत्यंत गुंतागुंतीच्या परिस्थितीत अडकला आहे. एका बाजूला अमेरिका आहे ज्याच्याकडून पाकिस्तानला आर्थिक मदत आणि लष्करी सहाय्य मिळते. दुसऱ्या बाजूला सऊदी अरेबिया आणि बहरीनसारखे देश आहेत ज्यांनी पाकिस्तानला आर्थिक संकटात मदत केली आहे. तर तिसऱ्या बाजूला शेजारी इराण आहे ज्याच्याशी गॅस पाइपलाइन आणि सीमावादासारखे मुद्दे जोडलेले आहेत.
advertisement
अरब देशांची नाराजी
बहरीनने या बैठकीत जोरदारपणे सांगितले की इराणने जगातील अत्यंत महत्त्वाच्या जलमार्गाचा राजकीय हत्यार म्हणून वापर सुरू केला आहे. बहरीनला अरब लीग आणि अमेरिकेचा पाठिंबा होता. मात्र स्वतःला मुस्लिम जगाचे नेतृत्व करणारा देश म्हणून मांडणाऱ्या पाकिस्तानने या प्रस्तावाला पाठिंबा न देता मौन बाळगले.
हा निर्णय अरब देशांसाठी एक प्रकारचा कूटनीतिक धक्का मानला जात आहे. सऊदी अरेबिया आधीच पाकिस्तानला दिल्या जाणाऱ्या आर्थिक मदतीबाबत सावध आहे. अशा परिस्थितीत पाकिस्तानचा हा निर्णय त्याच्या विश्वासार्हतेवर परिणाम करू शकतो.
advertisement
पाकिस्तानसाठी ‘ट्रिपल’ संकट
FATF आणि अमेरिकेचा दबाव: इराणबाबत नरम भूमिका घेणाऱ्या देशांवर अमेरिका आधीच कठोर आहे. पाकिस्तानच्या या भूमिकेमुळे त्याच्यावर पुन्हा आर्थिक निर्बंध किंवा ग्रे लिस्टचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
आखाती देशांपासून दुरावा: सऊदी अरेबिया आणि बहरीन हे पाकिस्तानसाठी गुंतवणुकीचे मोठे स्रोत आहेत. त्यांच्या नाराजीमुळे आर्थिक मदतीवर परिणाम होऊ शकतो.
इराणचाही अविश्वास: पाकिस्तानला वाटते की मतदानात सहभागी न होता तो इराणला खूश करू शकतो, पण सीमावाद आणि बलुच प्रश्नांमुळे इराणलाही पाकिस्तानवर पूर्ण विश्वास नाही.
advertisement
कूटनीती की आत्मघातकी पाऊल?
पाकिस्तानची तटस्थ भूमिका ही त्याच्या कूटनीतिक कमजोरीचे प्रतीक मानली जात आहे. जग दोन गटांत विभागले जात असताना पाकिस्तानला आपली भूमिका स्पष्ट करता येत नाही. अमेरिका आणि अरब देशांना नाराज करून तो आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एकटा पडू शकतो. दोन बाजूंमध्ये संतुलन साधण्याचा हा प्रयत्न पाकिस्तानसाठी धोकादायक ठरू शकतो.
आखाती देशांचा इशारा
आखाती देशांनी या निर्णयावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. बहरीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी इराणवर होर्मुज सामुद्रधुनीचा राजकीय वापर केल्याचा आरोप केला. त्यांनी इशारा दिला की जर इराणच्या या भूमिकेला वेळीच रोखले नाही, तर त्याचे गंभीर जागतिक परिणाम होतील. आखाती देशांच्या मते जर सुरक्षा परिषद यावर ठोस कारवाई करत नसेल, तर आंतरराष्ट्रीय नियमांचे उल्लंघन वाढून जागतिक व्यवस्था धोक्यात येऊ शकते.
Location :
Mumbai,Maharashtra
First Published :
Apr 07, 2026 11:48 PM IST
मराठी बातम्या/विदेश/
पाकिस्तानचा नवा जुगार, अमेरिकेला मोठा दगा तर अरब देशांच्या पाठीत खंजीर; मित्र देशांना वाऱ्यावर सोडून इराणच्या दावणीला बांधले घोडे







