नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या जागतिक आरोग्य अहवालानुसार, भारतातील दर 28 पैकी एका महिलेला तिच्या आयुष्यात ब्रेस्ट कॅन्सरचा धोका असतो. शहरी भागात तर हे प्रमाण अधिक चिंताजनक आहे. पण प्रश्न असा पडतो की, विशी-तिशीत असं काय घडतंय ज्यामुळे हे संकट ओढवतंय?
30 वर्षांखालील महिलांमध्ये वाढत्या धोक्याची 5 प्रमुख कारणे
1. खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयी:
advertisement
अति प्रमाणात प्रक्रिया केलेले अन्न, साखर आणि ट्रान्स फॅटचा वापर शरीरातील संप्रेरकांचे (Hormones) संतुलन बिघडवतो. यामुळे 'इस्ट्रोजेन' या हार्मोन्सची पातळी वाढते, जी कॅन्सरच्या पेशी वाढण्यास मदत करते.
2. वाढता लठ्ठपणा आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव:
बैठी जीवनशैली आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे शरीरात चरबी साठते. मेदयुक्त ऊती (Fat tissues) इस्ट्रोजेन तयार करतात, ज्यामुळे स्तनांच्या पेशींमध्ये असामान्य वाढ होण्याची शक्यता वाढते.
3. उशिरा लग्न आणि उशिरा होणारे मूल:
वैद्यकीय संशोधनानुसार, 30 वर्षांनंतर पहिले अपत्य होणे किंवा स्तनपान (Breastfeeding) न करणे यामुळे ब्रेस्ट कॅन्सरचा धोका वाढतो. स्तनपान केल्याने स्तनांच्या पेशींमधील मॅच्युरिटी वाढते आणि कॅन्सरचा धोका कमी होतो.
4. ताणतणाव आणि झोपेचा अभाव:
कार्पोरेट जगतातील कामाचा ताण आणि अपुरी झोप यामुळे शरीराची नैसर्गिक दुरुस्ती यंत्रणा मंदावते. यामुळे डीएनए डॅमेज होण्याचा आणि कॅन्सरच्या पेशी सक्रिय होण्याचा धोका वाढतो.
5. व्यसनाधीनता:
मद्यपान आणि धूम्रपानाचे वाढते प्रमाण हे तरुण महिलांमधील कॅन्सरचे एक मोठे छुपे कारण ठरत आहे.
तज्ज्ञ काय सांगतात?
या विषयावर अधिक स्पष्टता देताना टाटा मेमोरियल हॉस्पिटलमधील कॅन्सर तज्ज्ञ त्यांच्या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये नमूद करतात की, "तरुण महिलांमध्ये होणारा ब्रेस्ट कॅन्सर हा अनेकदा जेनेटिक (वारसाहक्काने मिळणारा) कमी आणि बदललेल्या जीवनशैलीमुळे जास्त असतो. 30 वर्षांखालील महिलांनी वर्षातून किमान एकदा 'क्लिनिकल ब्रेस्ट एक्झामिनेशन' करणे आणि महिन्यातून एकदा स्वतःची स्वतः तपासणी (Self-Exam) करणे अनिवार्य आहे. लवकर निदान हाच यावरील सर्वात प्रभावी उपाय आहे."
तसेच, जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) अधिकृत वेबसाईटनुसार, महिलांनी आपल्या वजनावर नियंत्रण ठेवणे आणि सकस आहार घेणे यामुळे ब्रेस्ट कॅन्सरचा धोका 30 टक्क्यांनी कमी होऊ शकतो.
बचावासाठी 'हे' 5 बदल आजच करा:
दर महिन्याला स्वतःच्या स्तनांची तपासणी करा. काही बदल, गाठ किंवा त्वचेचा रंग बदललेला दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
30 मिनिटे व्यायाम: दिवसातून किमान 30 मिनिटे वेगाने चालणे किंवा योगासने करा.
सकस आहार: आहारात फळे, पालेभाज्या आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश वाढवा.
व्यसनांपासून दूर राहा: मद्यपान आणि धूम्रपान पूर्णपणे टाळा.
नियमित आरोग्य तपासणी: कौटुंबिक इतिहास असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने मॅमोग्राफी किंवा सोनोग्राफी करून घ्या.
ब्रेस्ट कॅन्सर म्हणजे मृत्यू' नव्हे, तर लढा आहे. तरुण वयात जागरूकता दाखवली तर आपण हे संकट परतवून लावू शकतो. शरीरात होणाऱ्या छोट्या बदलांकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण तुमची ही सतर्कताच तुमचे प्राण वाचवू शकते.
(नोट : वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहे, न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही, आमचा उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे)
