प्रत्येक शरीराची गरज वेगळी असते आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय अतिरिक्त प्रोटीन घेणे धोकादायक ठरू शकते. प्रोटीन हे शरीरासाठी आवश्यक पोषक तत्त्व आहे, पण अतिरेक किंवा गैरवापरामुळे किडनी, लिव्हर आणि पचनसंस्थेवर ताण पडतो. दैनिक भास्करने तज्ज्ञांच्या हवाल्याने याबद्दल सविस्तर माहिती दिली आहे. चला पाहूया प्रोटीन आपल्यासाठी कसे घातक ठरू शकते.
प्रोटीन म्हणजे काय आणि ते का महत्त्वाचे आहे?
advertisement
प्रोटीन हे शरीरासाठी अत्यंत आवश्यक पोषक तत्व आहे. शरीराची रचना, मसल्स, त्वचा, केस, नखे, एन्झाइम्स, हार्मोन्स आणि इम्युनिटी यासाठी प्रोटीन महत्त्वाची भूमिका बजावते. जखम भरून येणे, आजारातून रिकव्हरी आणि मेटाबॉलिज्म संतुलित ठेवण्यासाठीही प्रोटीन गरजेचे असते. मात्र याचा अर्थ असा नाही की गरजेपेक्षा जास्त प्रोटीन घेणे नेहमीच फायदेशीर ठरेल.
शरीराला पुरेसे प्रोटीन न मिळाल्यास काय परिणाम होतात?
शरीराला पुरेसे प्रोटीन न मिळाल्यास कमजोरी, मसल्स कमी होणे, रिकव्हरी स्लो होणे आणि इम्युनिटी कमी होण्यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. पण दुसरीकडे, अति प्रमाणात प्रोटीन घेतल्यासही आरोग्यावर वाईट परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः सप्लिमेंटच्या स्वरूपात जास्त प्रोटीन घेतल्यास पचनसंस्थेवर ताण येतो.
प्रोटीन शेकमुळे होणारे संभाव्य दुष्परिणाम..
अनेकांना प्रोटीन शेक घेतल्यानंतर गॅस, अपचन, पोट जड वाटणे किंवा बद्धकोष्ठतेचा त्रास होतो. याचे मुख्य कारण म्हणजे एकाच वेळी खूप जास्त प्रोटीन घेणे, चुकीचा सोर्स किंवा कमकुवत पचनशक्ती. प्रोटीन पचण्यासाठी शरीराला योग्य एन्झाइम्स, पाणी आणि वेळ लागतो. त्यामुळे प्रोटीन थोड्या-थोड्या प्रमाणात आणि योग्य वेळेत घेणे महत्त्वाचे आहे.
प्रोटीन पचण्यात अडचण का येते?
शरीराची प्रोटीनची गरज भागवण्यासाठी नैसर्गिक आहार हा सर्वात सुरक्षित आणि उत्तम पर्याय आहे. डाळी, कडधान्ये, दूध-दही, अंडी, मासे, चिकन, पनीर, नट्स आणि बिया यांमधून मिळणारे प्रोटीन शरीर सहज पचवते. संतुलित आहार घेतल्यास बहुतांश लोकांना प्रोटीन सप्लिमेंटची गरज भासत नाही.
प्रोटीनची गरज कशी पूर्ण करावी?
गरजेपेक्षा जास्त प्रोटीन दीर्घकाळ घेतल्यास किडनीवर ताण येऊ शकतो, डिहायड्रेशन होऊ शकते, कॅल्शियम लॉसमुळे हाडे कमजोर होऊ शकतात, तसेच लिव्हर आणि मेटाबॉलिज्मवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे जास्त म्हणजे चांगले हा गैरसमज प्रोटीनच्या बाबतीत टाळायला हवा.
प्रोटीन घेताना कोणी विशेष काळजी घ्यावी?
किडनी किंवा लिव्हरचे आजार असलेले लोक, डायबिटीसचे रुग्ण, वृद्ध व्यक्ती, गाउट किंवा युरिक अॅसिडचा त्रास असलेले लोक आणि गर्भवती महिलांनी प्रोटीन घेताना विशेष काळजी घ्यावी. कोणतेही प्रोटीन सप्लिमेंट सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा न्यूट्रिशनिस्टचा सल्ला घेणे सुरक्षित आणि योग्य पाऊल आहे.
प्रोटीन शरीरासाठी आवश्यक असले तरी त्याचा अतिरेक नुकसानदायक ठरू शकतो. त्यामुळे प्रोटीन शेक घेण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा न्यूट्रिशनिस्टचा सल्ला घेणे आणि संतुलित आहारावर भर देणे आवश्यक आहे.
Disclaimer : या बातमीत दिलेली माहिती आणि आरोग्याशी संबंधित सल्ला तज्ञांशी झालेल्या संभाषणांवर आधारित आहे. ही सामान्य माहिती आहे, वैयक्तिक सल्ला नाही. म्हणून, डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यानंतरच काहीही वापरा. त्याच्या वापरामुळे होणाऱ्या कोणत्याही नुकसानासाठी न्यूज-18 जबाबदार राहणार नाही.
