अजित पवारांच्या कुटुंबातील सदस्य, पक्षफुटीच्या वेळी अजित पवारांसोबत गेलेले सहकारी आणि दोन्ही गटांना मान्य असलेले शरद पवार एकमेव नेते म्हणून पुढे येऊ शकतात. अजित पवारांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार पर्याय ठरू शकतात का? अजित पवार यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार थेट पर्याय मानल्या जात आहेत.
अनेक वर्षे बारामतीत महिला गटांच्या माध्यमातून अनेक उपक्रम त्यांनी राबवले आहेत. 2024 मध्ये बारामती लोकसभा मतदारसंघात त्यांचा पराभव झाला. मात्र नंतर त्या राज्यसभेवर बिनविरोध निवडून आल्या. मात्र राज्यातील सर्व भागात त्यांची पकड नाही, सर्वच नेते आणि कार्यकर्त्यांशी त्यांचा थेट संवाद नाही ही त्यांची मुख्य उणीव आहे.
advertisement
पार्थ पवारांकडे जबाबदारी देण्याची शक्यता
अजित पवारांचे पुत्र पार्थ पवारांकडेही अजित पवारांचा वारसदार आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते म्हणून पाहिलं जात आहे. 2019 ची लोकसभा निवडणूक त्यांनी मावळ मतदारसंघातून लढवली होती. त्या निवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला होता. मात्र संघटनात्मक पकड नसल्यानं पार्थ पवारांवर लगेचच जबाबदारी देण्याची शक्यता कमी आहे.
प्रफुल्ल पटेलांकडेही पक्षाचं नेतृत्व देण्याची चर्चा
अजित पवारांचे निष्ठावंत नेते प्रफुल्ल पटेल यांच्याकडेही पक्षाचं नेतृत्व देण्याची चर्चा सुरू झाली आहे. शरद पवारांचे दिल्लीतील विश्वासू सहकारी अशी त्यांची ओळख होती. 2023 मध्ये प्रफुल्ल पटेलांनी अजित पवारांची साथ दिली होती. राष्ट्रीय पातळीवरील नेत्यांसोबतचा थेट संवाद, पक्षयंत्रणेचा अनुभव ही त्यांची बलस्थाने आहेत. मात्र महाराष्ट्रात त्यांचा मोठा जनाधार नाही. त्यामुळे त्यांच्याकडे पक्षाचा कारभार देण्याचा निर्णय होण्याची शक्यता कमी असल्याचं राजकीय विश्लेषकांनी सांगितलंय.
सुनील तटकरेंचं नेतृत्व राज्यव्यापी नाही
अजित पवारांची कायम साथ देणाऱ्या सुनील तटकरेंनी कोकणात त्यांचा आणि पक्षाचा राजकीय पाया मजबूत केलाय. जलसंपदा, ग्रामीण विकास यांसारखी महत्त्वाची खाती त्यांनी सांभाळली आहेत. पक्षफुटीनंतर तटकरे अजित पवारांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष आहेत. मात्र त्यांचं नेतृत्व राज्यव्यापी नाही. यामुळे तटकरेंचं नाव जास्त पुढे रेटलं जावू शकत नाही.
धनंजय मुंडेंचा मराठवाड्यात जनाधार
अजित पवारांचे निकटवर्तीय असलेले धनंजय मुंडेंचा मराठवाड्यात जनाधार आहे. ओबीसी चेहरा आणि वक्तृत्व शैली ही त्यांची बलस्थानं आहेत. मात्र मुंडेंचे सहकारी वाल्मिक कराड हे सरपंच संतोष देशमुख हत्या प्रकरणात जेलमध्ये आहेत. कराड सोबतच्या मैत्रीमुळे धनंजय मुंडेंच्या राजीनाम्याची मागणी करण्यात आली होती. परिणामी धनंजय मुंडेंना राजीनामाही द्यावा लागला होता. परिणामी यामुळे त्यांचं नाव मागे पडू शकतं.
छगन भुजबळांकडे मोठा राजकीय अनुभव
शरद पवार आणि अजित पवारांसोबत असणारे ज्येष्ठ नेते आणि ओबीसी चेहरा असलेल्या छगन भुजबळांकडे मोठा राजकीय अनुभव आहे. त्यांनी अनेक खाती सांभाळली आहेत. तुरूंगवासानंतर भुजबळांनी राजकारणात पुनरागमन केलं. मात्र वय आणि आधीचे वाद त्यांच्या मार्गातील अडथळे आहेत.
राष्ट्रवादीसमोर शेवटचा आणि सर्वात मोठा पर्याय शरद पवारच
राष्ट्रवादीसमोर शेवटचा आणि सर्वात मोठा पर्याय शरद पवारच आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील दोन्ही गटांचं शरद पवारांवर एकमत होऊ शकतं. वरिष्ठ नेत्यांशी पवारांचे वैयक्तिक संबंध आहेत. सहकार क्षेत्रावर त्यांचा अजूनही प्रभाव आहे. मात्र वयामुळे शरद पवारांनी सार्वजनिक कार्यक्रमांमधील सहभाग कमी केला आहे. सक्रीय सहभागाऐवजी शरद पवार मार्गदर्शन करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
एकंदरीतच दोन्ही पक्षांचं विलीनीकरण आणि दोन्ही पक्षांना मान्य होईल असं नेतृत्व हेच सध्या राष्ट्रवादी काँग्रेस समोरील मोठं आव्हान आहे. हे आव्हान कोणता नेता पेलतो, याकडे आता राज्याचं लक्ष लागलंय.
