Throat Cancer : घशात सतत खवखव किंवा आवाजात बदल होतोय? दुर्लक्ष करू नका, असू शकतात 'थ्रोट कॅन्सर'ची ही सुरुवातीची लक्षणे

आपल्या दैनंदिन आयुष्यात घसा दुखणे, खोकला येणे किंवा आवाज बसणे या गोष्टी अत्यंत सामान्य मानल्या जातात. हवामानातील बदल किंवा थंड पदार्थांचे सेवन केल्यामुळे होणारा हा त्रास काही दिवसांत घरगुती उपचारांनी बरा होतो. परंतु, जर हा त्रास बराच काळ टिकून राहत असेल, तर मात्र सावध होण्याची गरज आहे. घशाचा कर्करोग हा सुरुवातीला अत्यंत साध्या लक्षणांमधून डोकावतो, ज्यामुळे अनेक रुग्ण याकडे किरकोळ संसर्ग म्हणून दुर्लक्ष करतात. पण नंतर तो गंभीर वळण घेऊ शकतो.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) आकडेवारीनुसार, भारतात मुख आणि घशाच्या कर्करोगाचे प्रमाण लक्षणीय आहे. तंबाखू, मद्यपान आणि बदलती जीवनशैली ही यामागची प्रमुख कारणे असली, तरी वेळेवर निदान झाल्यास हा आजार पूर्णपणे बरा होऊ शकतो.

घशाचा कर्करोग नक्की काय आहे आणि त्याची सुरुवातीची वॉर्मिंग साईन्स (Warning Signs) कोणती, हे आज आपण सविस्तरपणे समजून घेणार आहोत.

घशाचा कर्करोग (Throat Cancer) म्हणजे काय?घशाचा कर्करोग हा प्रामुख्याने तुमच्या स्वरयंत्रावर, घशाच्या वरच्या भागावर (Pharynx) किंवा टॉन्सिल्सवर परिणाम करतो. जेव्हा या भागातील पेशींची अनियंत्रित वाढ होऊ लागते, तेव्हा तिथे गाठ तयार होते. याचे दोन मुख्य प्रकार मानले जातात: लॅरिंजियल कॅन्सर (स्वरयंत्राचा कर्करोग) आणि फॅरिंजियल कॅन्सर (घशाच्या नळीचा कर्करोग).

थ्रोट कॅन्सरची सुरुवातीची लक्षणे (Early Symptoms)घशाच्या कर्करोगाची लक्षणे सुरुवातीला खूप सौम्य असतात, पण ती दीर्घकाळ टिकून राहतात. खालील लक्षणांकडे विशेष लक्ष द्या:

1. आवाजात सतत होणारा बदलजर तुमचा आवाज अचानक बसला असेल किंवा आवाजात घोगरेपणा आला असेल आणि हा बदल दोन ते तीन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकून असेल, तर हे स्वरयंत्राच्या कर्करोगाचे सर्वात मोठे प्राथमिक लक्षण असू शकते.

2. गिळताना त्रास होणेजेवण करताना किंवा पाणी पिताना घशात काहीतरी अडकल्यासारखे वाटणे, अन्नाचा घास खाली उतरताना वेदना होणे किंवा सतत घसा कोरडा पडणे, ही लक्षणे घशाच्या नळीतील बिघाड दर्शवतात.

3. घशात सतत खवखव किंवा वेदनाथंड पदार्थ न खाताही जर घसा सतत दुखत असेल किंवा काहीतरी टोचत आहे अशी भावना होत असेल, तर तो चिंतेचा विषय असू शकतो. सामान्यत: औषधोपचार करूनही जर घसा बरा होत नसेल, तर तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

न थांबणारा खोकलाकधीकधी रुग्णाला सतत कोरडा खोकला येतो. काही प्रकरणांमध्ये खोकल्यावाटे रक्ताचे अंशही पडू शकतात. हा खोकला सर्दी किंवा फ्ल्यूमुळे नसून घशातील अंतर्गत बदलांमुळे असू शकतो.

मानेवर गाठ येणेघशातील संसर्ग लसिका ग्रंथींपर्यंत (Lymph Nodes) पोहोचल्यास मानेवर किंवा जबड्याच्या खाली सूज किंवा गाठ येऊ शकते. ही गाठ सुरुवातीला वेदनारहित असू शकते, पण ती वेगाने वाढते.कानात वेदना होणेघशाचा आणि कानाचा संबंध नसांद्वारे जोडलेला असतो. घशात ट्यूमर असल्यास अनेकदा रुग्णाला एका विशिष्ट कानात सतत वेदना जाणवतात, जरी कानात कोणताही संसर्ग नसला तरीही.

प्रसिद्ध ऑन्कोलॉजिस्ट आणि कॅन्सर तज्ज्ञांच्या मते, "घशाच्या कर्करोगाच्या बाबतीत वेळ हा सर्वात मोठा घटक आहे. जर रुग्णाने आवाजातील बदल किंवा गिळण्याचा त्रास याकडे पहिल्या 15-20 दिवसांत लक्ष दिले आणि बायोप्सी किंवा एंडोस्कोपी करून घेतली, तर 80 ते 90 टक्के प्रकरणांमध्ये शस्त्रक्रियेशिवाय किंवा कमीत कमी उपचारांनी रुग्ण पूर्ण बरा होऊ शकतो."

धोका कोणाला जास्त आहे?तंबाखूचे सेवन (धूम्र किंवा धूररहित) आणि अति मद्यपान हे घशाच्या कर्करोगाचे सर्वात मोठे शत्रू आहेत. 'ह्युमन पॅपिलोमा व्हायरस' (HPV) मुळे अलीकडे तरुणांमध्ये घशाच्या कर्करोगाचे प्रमाण वाढत आहे. व्हिटॅमिन ए आणि सी युक्त फळे आणि भाज्यांचा आहारात अभाव असणे.

प्रतिबंधात्मक उपाय आणि निदान1. व्यसनमुक्ती: धूम्रपान आणि तंबाखूपासून दूर राहणे हा सर्वात प्रभावी उपाय आहे.2. लॅरिन्गोस्कोपी: डॉक्टर एका छोट्या कॅमेऱ्याच्या सहाय्याने घशाची तपासणी करतात.3. बायोप्सी: जर एखादी गाठ संशयास्पद वाटली, तर तिचा छोटा तुकडा काढून तपासणीसाठी पाठवला जातो.

घशाचा कर्करोग हा जीवघेणा असला तरी अजेय नाही. शरीराने दिलेल्या छोट्या छोट्या खुणांकडे दुर्लक्ष न करणे, हीच तुमची सर्वात मोठी सुरक्षा आहे. जर वरीलपैकी कोणतीही लक्षणे तुम्हाला किंवा तुमच्या परिचयातील कोणाला जाणवत असतील, तर आजच कान-नाक-घसा तज्ज्ञ (ENT Specialist) किंवा ऑन्कोलॉजिस्टला भेटा. लक्षात ठेवा, योग्य वेळी केलेली तपासणी आयुष्याची दोरी अधिक बळकट करते.

(नोट : वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहे, न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही, आमचा उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे)