होळी फिवर अजून संपला नाही, कोणत्या तारखेला साजरी केली जाणार रंगपंचमी?

होळीचा उत्साह संपला असला तरी, रंगांची खरी उधळण अजून बाकी आहे. महाराष्ट्रात होळीनंतर पाच दिवसांनी येणारा रंगपंचमी हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. यंदा मार्च महिन्यात रंगपंचमी कधी आहे आणि या दिवसाचे महत्त्व काय, याबाबद्दल जाणून घेऊ

रंगपंचमीची तारीख आणि तिथी: हिंदू पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील पंचमी तिथीला रंगपंचमी साजरी केली जाते. 2026 मध्ये पंचमी तिथी 7 मार्च रोजी संध्याकाळी 7:17 वाजता सुरू होईल आणि 8 मार्च रोजी रात्री 9:11 वाजता समाप्त होईल. उदयतिथीनुसार, रविवार 8 मार्च हा दिवस रंगपंचमी खेळण्यासाठी सर्वोत्तम आहे.

धुलिवंदन आणि रंगपंचमीमधील फरक: अनेकजण धुलिवंदन आणि रंगपंचमीला एकच समजतात. मात्र, धुलिवंदन हे धूळ आणि राखेचे प्रतीक आहे, तर रंगपंचमी हा रंगांचा उत्सव आहे. या दिवशी कोरड्या गुलालाची आणि रंगांची उधळण करून आनंद साजरा केला जातो.

देवांची होळी: पौराणिक मान्यतेनुसार, रंगपंचमीच्या दिवशी देवी-देवता पृथ्वीवर येऊन रंगांचा खेळ खेळतात. म्हणून या दिवसाला 'देव होळी' असेही म्हटले जाते. या दिवशी देवाला गुलाल अर्पण केल्याने घरातील नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते आणि ईश्वरी कृपा लाभते, अशी श्रद्धा आहे.

नैसर्गिक रंगांचे महत्त्व: पूर्वीच्या काळी रंगपंचमीसाठी पळसाच्या फुलांपासून तयार केलेले नैसर्गिक रंग वापरले जात असत. हे रंग केवळ त्वचेसाठी चांगले नसून ते वसंत ऋतूच्या आगमनाचे आणि निसर्गाशी असलेल्या नात्याचे प्रतीक मानले जातात. आजही अनेक ठिकाणी इको-फ्रेंडली रंगपंचमी साजरी करण्यावर भर दिला जातो.

पाच तत्त्वांचे संतुलन: असे मानले जाते की, रंगपंचमीच्या दिवशी रंगांची उधळण केल्याने वातावरणातील 'तम' आणि 'रज' गुण कमी होऊन 'सत्त्व' गुण वाढतात आणि मानवी जीवनात सुख-शांती येते.

महाराष्ट्रातील परंपरा: महाराष्ट्रात, विशेषतः पुणे, मुंबई आणि नाशिकमध्ये रंगपंचमीचा मोठा उत्साह असतो. अनेक ठिकाणी 'मिसळ' आणि 'पुरणपोळी'चा बेत आखला जातो. तसेच इंदूरसारख्या शहरांमध्ये 'गेर' काढण्याची परंपरा प्रसिद्ध आहे. टीप : (वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहेत. न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही. आपला उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे.)