450 दुर्मिळ वस्तू, हडप्पा संस्कृतीचा इतिहास आता प्रत्यक्ष पाहता येणार, मुंबईत इथं खास प्रदर्शन, Video

तसेच भारतातील भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण, राष्ट्रीय संग्रहालय, भारतीय संग्रहालय, बिहार म्युझियम (पटना), तसेच महाराष्ट्र शासनाच्या पुरातत्त्व आणि संग्रहालय संचालनालयाचाही सहभाग आहे.

विद्यार्थी आणि अभ्यासकांसाठी ही गॅलरी एक महत्त्वपूर्ण शैक्षणिक उपक्रम ठरणार आहे. देशभरातील विद्यापीठांमध्ये प्राचीन भारतीय इतिहासाचा अभ्यास केला जात असला तरी जागतिक संस्कृतींशी असलेले परस्परसंबंध आणि त्यांचे वस्तुनिष्ठ पुरावे प्रत्यक्ष पाहण्याची संधी मर्यादित होती. या पार्श्वभूमीवर University Academic Programme चीही सुरुवात करण्यात आली आहे. 2024 मध्ये सुरू झालेला हा कार्यक्रम Fitzwilliam Museum यांच्या सहकार्याने राबविण्यात आला असून, 2026 मध्ये भारतीय विद्यापीठातील प्राध्यापकांसाठी चार दिवसांचा विशेष कार्यक्रम आयोजित करण्यात येणार आहे.

या कार्यक्रमांतर्गत संग्रहालयातील वस्तूंच्या प्रत्यक्ष अभ्यासावर भर दिला जाणार आहे. भारत, इजिप्त, ग्रीस, इराण आणि चीन येथील तज्ज्ञ सहभागी होऊन प्राचीन संस्कृतींच्या परस्परसंबंधांवर चर्चा करतील. संग्रहालय-आधारित शिक्षण पद्धतीला चालना देणे आणि इतिहास अभ्यासात प्रत्यक्ष पुराव्यांचे महत्त्व अधोरेखित करणे, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.

वस्तुसंग्रहालयाचे इतिहास संशोधक स्वरराज दाते यांनी सांगितले की, Networks of the Past ही गॅलरी प्राचीन भारताचे जागतिक महत्त्व पुराव्यांसह दाखवणारा महत्त्वाचा शैक्षणिक उपक्रम आहे. विद्यार्थ्यांना वस्तूंमधून इतिहास समजून घेण्याची चांगली संधी यातून मिळते. सोमय्या कॉलेजचे डायरेक्टर, सोमय्या कॉलेज यांनी सांगितले की, अशा प्रदर्शनामुळे विद्यार्थ्यांना पुस्तकाबरोबरच प्रत्यक्ष पुराव्यांच्या आधारे इतिहास शिकता येतो आणि अभ्यासाला नवी दिशा मिळते.