Grapes : काळी द्राक्षे की हिरवी? उन्हाळ्यात कोणती खाणे जास्त फायदेशीर? चुकीच्या वेळी खाल्ल्यास होऊ शकतो त्रास

उन्हाळ्याची चाहूल लागली की बाजारपेठेत रसाळ आणि गोड फळांची रेलचेल सुरू होते. टरबूज, आंबा यांच्यासोबतच सर्वांच्या पसंतीस उतरणारे फळ म्हणजे 'द्राक्षे'. द्राक्षं केवळ चवीलाच चांगली नसतात, तर उन्हाळ्यात शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवण्यासाठी ती उत्तम पर्याय मानली जातात. बाजारात सध्या प्रामुख्याने दोन प्रकारची द्राक्षे दिसतात हिरवी आणि काळी.

अनेकांना प्रश्न पडतो की, आरोग्यासाठी यातील नक्की कोणती द्राक्षे चांगली किंवा आहेत? किंवा कशामध्ये जास्त आरोग्यदायी घटक आहेत? दोन्ही द्राक्षांचे गुणधर्म सारखेच असतात की त्यात काही फरक आहे? चला तर मग, या रसाळ फळामागील सत्य आणि ते खाण्याची योग्य पद्धत जाणून घेऊया.

1. हिरवी द्राक्षे: व्हिटॅमिन सी चा खजिनाहिरवी द्राक्षे जगभरात सर्वाधिक खाल्ली जातात. उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा देण्यासाठी ही द्राक्षे अत्यंत गुणकारी ठरतात.यात 'व्हिटॅमिन सी' आणि 'व्हिटॅमिन के' भरपूर प्रमाणात असते. यामुळे रोगप्रतिकारशक्ती वाढण्यास मदत होते. हिरव्या द्राक्षांमध्ये असलेले पोटॅशियम आणि फायबर रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतात. जर तुम्ही वजन कमी करण्याचा विचार करत असाल, तर हिरवी द्राक्षे हा एक उत्तम स्नॅक्स पर्याय आहे, कारण यात उष्मांक (Calories) कमी असतात.

2. काळी द्राक्षे: अँटी-ऑक्सिडंट्सचा 'पॉवरहाऊस'काळ्या द्राक्षांचा रंग गडद असल्याने त्यात विशिष्ट प्रकारचे पोषक घटक असतात जे हिरव्या द्राक्षांपेक्षा थोडे वेगळे ठरतात.काळ्या द्राक्षांमध्ये 'रेस्वेराट्रोल' (Resveratrol) नावाचे शक्तिशाली अँटी-ऑक्सिडंट असते. हे वाढत्या वयाची लक्षणे रोखण्यासाठी आणि त्वचेला चमक देण्यासाठी ओळखले जाते. काळ्या द्राक्षांमधील 'ल्युटीन' आणि 'झेक्सॅन्थिन' हे घटक डोळ्यांची दृष्टी सुधारण्यासाठी फायदेशीर ठरतात.काळ्या द्राक्षांचा 'ग्लायसेमिक इंडेक्स' कमी असतो, त्यामुळे योग्य प्रमाणात खाल्ल्यास ती मधुमेहींसाठी (Diabetes) हिरव्या द्राक्षांपेक्षा थोडी अधिक फायदेशीर मानली जातात.

दोन्हींमध्ये फरक काय? (नक्की कोणती खावीत?)शास्त्रीय दृष्टिकोनातून पाहिले तर काळी द्राक्षे आरोग्यासाठी किंचित जास्त फायदेशीर मानली जातात. कारण त्यांच्या गडद सालीमध्ये अधिक प्रमाणात अँटी-ऑक्सिडंट्स असतात, जे शरीरातील जळजळ (Inflammation) कमी करण्यास मदत करतात. मात्र, उन्हाळ्यात हायड्रेशनसाठी दोन्ही प्रकारची द्राक्षे उत्तम आहेत. तुम्ही तुमच्या चवीनुसार आणि गरजेनुसार दोन्हीची निवड करू शकता.

सावधान चुकीच्या वेळी खाल्ल्यास होईल नुकसानद्राक्षे खाताना वेळेचे भान राखणे अत्यंत गरजेचे आहे, अन्यथा फायद्याऐवजी तोटा होऊ शकतो.रात्री द्राक्षे खाणे टाळा: द्राक्षे चवीला आंबट-गोड असतात. रात्रीच्या वेळी ती खाल्ल्यास ॲसिडिटी, खोकला किंवा पोटाच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. तसेच यात नैसर्गिक साखर असल्याने झोपण्यापूर्वी ती खाल्ल्यास रक्तातील साखर वाढू शकते.रिकाम्या पोटी खाऊ नका: सकाळी उठल्याबरोबर रिकाम्या पोटी खूप आंबट द्राक्षे खाल्ल्याने गॅस किंवा छातीत जळजळ होऊ शकते.तज्ज्ञांच्या मते, द्राक्षे खाण्याची सर्वोत्तम वेळ म्हणजे सकाळी नाश्त्यानंतर किंवा दुपारी जेवणापूर्वी.

द्राक्षे खाण्यापूर्वी 'ही' काळजी नक्की घ्याद्राक्षांवर मोठ्या प्रमाणावर कीटकनाशकांचा (Pesticides) फवारा केला जातो. त्यामुळे द्राक्षे बाजारातून आणल्यानंतर ती किमान 20-30 मिनिटे मिठाच्या पाण्यात भिजवून ठेवा आणि नंतर स्वच्छ पाण्याने धुवूनच खा.