इराण-अमेरिका भांडणात चीनची महाभयंकर डाव; 'ओव्हरलॅपिंग नेटवर्क'चा धक्कादायक विळखा, असा आहे 'सायलंट' गेम प्लॅन
- Published by:Jaykrishna Nair
Last Updated:
मध्य पूर्वातील इराण संकटाच्या पार्श्वभूमीवर चीनची शांत भूमिका ही प्रत्यक्षात एक मोठी रणनीती असल्याचे माजी परराष्ट्र सचिव निरुपमा राव यांनी स्पष्ट केले.
बीजिंग/नवी दिल्ली: मध्य पूर्वात इराण संदर्भात वाढलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर जगाचे लक्ष वेधले गेले असताना चीन मात्र शांत असल्याचे चित्र दिसत आहे. पण चीन खरोखरच निष्क्रिय आहे का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. भारताच्या माजी परराष्ट्र सचिव निरुपमा राव यांनी चीनच्या या शांततेमागील सखोल रणनीती उलगडून सांगितली आहे. त्यांच्या मते चीन ही शांतता फक्त वरवरची असून त्यामागे एक मोठी आणि दीर्घकालीन राजकीय डाव सुरू आहे.
चीनची रणनीती केवळ तटस्थ राहण्यापुरती मर्यादित नाही. तो या परिस्थितीचा फायदा घेत आपला जागतिक प्रभाव सातत्याने वाढवत आहे. त्यांनी ‘एक्स’ वर लिहिले की चीन अत्यंत संयमाने वागतो आणि आंतरराष्ट्रीय संघर्षांमध्ये भावनिक गुंतवणूक टाळतो. जिथे इतर देश आक्रमक वक्तव्ये आणि लष्करी तणावात अडकले आहेत, तिथे चीन शांतपणे आणि विचारपूर्वक आपल्या दीर्घकालीन उद्दिष्टांवर लक्ष केंद्रित करत आहे.
advertisement
पॅरलल चॅनेल उभारण्यावर भर
चीन केवळ परिस्थितीचा आढावा घेत बसलेला नाही तर तो जागतिक स्तरावर ‘समानांतर चॅनेल’ उभारत आहे. याचा अर्थ असा की पश्चिमी देशांच्या प्रभावाखालील विद्यमान जागतिक व्यवस्थेपासून वेगळे स्वतःचे कूटनीतिक आणि व्यापारी मार्ग तयार करण्यावर तो भर देत आहे.
विरोधकांसोबत दुहेरी भूमिका
चीनच्या रणनीतीचा आणखी एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे तो आपल्या विरोधकांशीही आर्थिक संबंध मजबूत ठेवतो. एका बाजूला तो कूटनीतिक स्तरावर स्पर्धा करतो तर दुसऱ्या बाजूला त्याच देशांशी व्यापार आणि आर्थिक संबंध टिकवून ठेवतो. अशा प्रकारे अर्थव्यवस्थेचा वापर तो प्रभाव वाढवण्यासाठी एक महत्त्वाचे साधन म्हणून करत आहे.
advertisement
ओव्हरलॅपिंग नेटवर्कची उभारणी
चीन जगभरात आपला प्रभाव वाढवण्यासाठी विविध स्तरांवर ‘ओव्हरलॅपिंग नेटवर्क’ तयार करत आहे. म्हणजेच तो एकाच वेळी अनेक देशांमध्ये आणि विविध गटांमध्ये आपली उपस्थिती मजबूत करत आहे. ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील प्रत्येक समीकरणात त्याची भूमिका महत्त्वाची ठरते.
Location :
Mumbai,Maharashtra
First Published :
Mar 30, 2026 10:32 PM IST
मराठी बातम्या/विदेश/
इराण-अमेरिका भांडणात चीनची महाभयंकर डाव; 'ओव्हरलॅपिंग नेटवर्क'चा धक्कादायक विळखा, असा आहे 'सायलंट' गेम प्लॅन
