चीनमध्ये लष्कराचा उठाव, शी जिनपिंग यांच्यावर प्राणघातक हल्ला, 9 जवान ठार; 18 जानेवारीच्या रात्री सत्तापालटाचा प्रयत्न

शेंग शुए यांच्या म्हणण्यानुसार 18 जानेवारीच्या संध्याकाळी झांग यूश्या आणि ल्यू झेनली यांच्या गटाने शी जिनपिंग यांच्याविरोधात थेट कारवाईची तयारी केली होती. त्या दिवशी शी जिनपिंग पश्चिम बीजिंगमधील जिंगशी हॉटेलमध्ये मुक्कामी होते. शी जिनपिंग हे सुरक्षेच्या कारणास्तव कायमस्वरूपी निवास टाळतात आणि वारंवार ठिकाण बदलतात. त्यामुळे जिंगशी हॉटेल हीच योग्य संधी असल्याचा अंदाज झांग गटाने बांधला. योजनेनुसार त्याच रात्री शी जिनपिंग यांना ताब्यात घेऊन सत्तेचं गणित बदलायचं होतं.

मात्र ऑपरेशन सुरू होण्याच्या अवघ्या दोन तास आधी ही माहिती शी जिनपिंगपर्यंत पोहोचली. ही माहिती आतल्या माणसांमार्फत आली की झांगच्या गटातूनच कुणी विश्वासघात केला, याबाबत निश्चित माहिती नाही. धोक्याची चाहूल लागताच शी जिनपिंग यांनी तात्काळ हॉटेल सोडलं आणि सुरक्षेची यंत्रणा अलर्टवर आणली. झांगच्या समर्थकांना प्लॅन लीक झाल्याची कल्पनाच नव्हती. ते ठरलेल्या वेळेनुसार पुढे सरसावले.

या घटनेनंतर शी जिनपिंग यांनी झांग यूश्या आणि ल्यू झेनली यांच्या अटकेचे आदेश दिले. त्याच रात्री त्यांच्या कुटुंबीयांनाही ताब्यात घेण्यात आलं. झांग यांनी कुटुंबाला आधी सुरक्षित का केलं नाही, असा प्रश्न शेंग शुए यांनी आपल्या सूत्रांना विचारला असता, “तसं केल्यास संशय बळावेल,” असं उत्तर मिळाल्याचं त्यांनी सांगितलं.

या कथित घटनेनंतर शी जिनपिंग मानसिकदृष्ट्या हादरले असल्याचंही सांगितलं जातं. त्यांच्या आई आणि बहिणीलाही संभाव्य धोक्याची माहिती देऊन शेनझेनमधील एका गेस्टहाऊसमध्ये कडेकोट सुरक्षेत हलवण्यात आलं. संपूर्ण परिसर लॉकडाऊनसारख्या व्यवस्थेत ठेवण्यात आला.

शेंग शुए यांच्या मते, झांग यूश्या हे केवळ एकट्या महत्त्वाकांक्षेने पुढे आलेले जनरल नव्हते. ते त्या गटाचं प्रतिनिधित्व करत होते, ज्यांना शी जिनपिंग यांची वाढती सत्ता आणि अविश्वासाचं वातावरण अस्वस्थ करत होतं. ‘भ्रष्टाचार निर्मूलन’च्या नावाखाली लष्कर आणि पक्षात मोठमोठी नावं बाजूला केली जात होती. झांग यांना वाटू लागलं होतं की पुढचा नंबर आपलाच आहे. भीतीचं वातावरण काहींना पूर्ण शरणागतीकडे ढकलतं, तर काहींना बंडाकडे.

सूत्रांचा दावा आहे की शी जिनपिंग यांच्यावरील हा चौथा प्राणघातक कट होता. 2013 मध्येही असाच एक हल्ल्याचा प्रयत्न झाला होता, ज्यात शी यांचा एक अंगरक्षक ठार झाला होता आणि गोळी शी यांच्या पायाजवळून गेली होती. त्यानंतर ते जवळपास 20 दिवस सार्वजनिक आयुष्यातून गायब राहिले होते. मात्र या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही, हेही तितकंच महत्त्वाचं.

या घटनेनंतर शी जिनपिंग अधिक कठोरपणे सत्ता केंद्रीत करतील का, की सततच्या तणावामुळे काही पावलं मागे टाकतील हा मोठा प्रश्न आहे. चीन सध्या याला ‘लष्करी सुधारणा’ असं नाव देत असला, तरी पडद्यामागे सुरू असलेली लढाई सत्तेसाठीच आहे, असं चित्र स्पष्ट होत आहे.