General knowledge: विमानाच्या आत CCTV का नसतात? हवाई प्रवासातील कोणालाच माहित नसलेले गुपित

विमानाने प्रवास करण्यासाठी जेव्हा तुम्ही एअरपोर्टवर पोहोचता तेव्हा कडक सुरक्षा व्यवस्थेला सामोरे जावे लागते. एअरपोर्टच्या आत ज्या विमानाने प्रवास करणार आहात त्याचे तिकीट आणि ओळख पत्र दाखवल्याशिवाय प्रवेश मिळत नाही. त्यानंतर तुमच्याकडील बॅग जमा करून संबंधित विमान कंपनीकडून बोर्डिंग पास घ्यावा लागतो. यानंतर Security Check In होते. ज्यात सुरक्षा कर्मचारी प्रत्येक व्यक्तीची बारकाईने तपासणी करते. या सर्व प्रक्रियेनंतर तुम्हाला विमानात बसण्यास दिले जाते.

विमानतळाच्या परिसरात प्रवेश केल्यापासून ते विमानात बसेपर्यंत प्रत्येक ठिकाणी सीसीटीव्ही कॅमेरा असतो. एअरपोर्टवर येणाऱ्या आणि एअरपोर्टच्या आत असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीच्या हलचालींवर लक्ष असते. असे असून देखील जेव्हा तुम्ही विमानात बसता तेव्हा मात्र विमानात एकही कॅमेरा नसतो. अनेकदा विमानाच्या आत झालेले वाद, भांडण किंवा अन्य प्रसंगांचे व्हिडिओ प्रवाशांकडून सोशल मीडियावर शेअर केले जाता. विमानाच्या आत सीसीटीव्ही कॅमेरा का नसतो याचे कारण जाणून घ्या...

विमानांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे न बसवण्यामागे अनेक महत्त्वपूर्ण कारणे आहेत. त्यापैकी काही प्रमुख कारणे...

वजन आणि इंधनाची बचत: विमानाचे वजन हा एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक असतो. प्रत्येक अतिरिक्त वजनाचा थेट परिणाम विमानातील इंधनाच्या वापरावर होतो. सीसीटीव्ही कॅमेरे, त्यांची वायरिंग आणि रेकॉर्डिंग उपकरणे बसवल्यास विमानाचे वजन वाढेल. यामुळे विमान कंपन्यांना इंधनाचा जास्त खर्च सोसावा लागेल. विमान कंपन्या खर्चात बचत करण्याला प्राधान्य देतात आणि त्यामुळे अनावश्यक वजन वाढवणारे घटक टाळले जातात.

खर्चिक बाब: विमानामध्ये अनेक सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवणे, त्यांची नियमित देखभाल करणे आणि आवश्यक असल्यास दुरुस्ती करणे हे एक मोठे खर्चिक काम आहे. प्रत्येक विमानासाठी ही यंत्रणा बसवण्याचा आणि ती कार्यरत ठेवण्याचा खर्च खूप जास्त असतो. विमान कंपन्यांसाठी हा एक मोठा आर्थिक भार ठरू शकतो.

डेटा स्टोरेज आणि व्यवस्थापन: विमानातील अनेक तासांचे फुटेज रेकॉर्ड करणे आणि ते सुरक्षितपणे साठवणे हे एक मोठे आव्हान आहे. यासाठी मोठ्या प्रमाणात स्टोरेजची आवश्यकता भासेल. तसेच या डेटाचे व्यवस्थापन आणि आवश्यकतेनुसार तो काढणे हे देखील एक जिकिरीचे काम आहे.

खासगीपणाचा मुद्दा: विमानामध्ये प्रवाशांची वैयक्तिक जागा मर्यादित असते. सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवल्यास प्रवाशांच्या खासगी आयुष्यात हस्तक्षेप होण्याची शक्यता आहे. अनेक प्रवासी विमानात आराम करत असतात किंवा वैयक्तिक गोष्टींमध्ये व्यस्त असतात. अशा स्थितीत त्यांच्यावर सतत कॅमेऱ्याची नजर असणे त्यांना गैरसोयीचे वाटू शकते. खासगीपणाच्या अधिकाराचे संरक्षण करणे देखील महत्त्वाचे आहे.

सध्याची सुरक्षा व्यवस्था पुरेशी: विमानांमध्ये प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि कोणत्याही धोक्याचा सामना करण्यासाठी आधीपासूनच कठोर नियम आणि सुरक्षा व्यवस्था अस्तित्वात आहे. प्रशिक्षित क्रू सदस्य प्रत्येक हालचालीवर लक्ष ठेवतात. तसेच कॉकपिटमध्ये ब्लॅक बॉक्ससारखे महत्त्वाचे रेकॉर्डिंग उपकरण असते. जे उड्डाणादरम्यानच्या तांत्रिक आणि संवादविषयक माहितीची नोंद ठेवते. यामुळे अनेकदा सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांची गरज भासत नाही.

विचार सुरू: काही विमान कंपन्या आणि सुरक्षा तज्ज्ञ विमानांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या उपयुक्ततेवर विचार करत आहेत. विशेषत: विमानाच्या डेक भागामध्ये किंवा काही संवेदनशील ठिकाणी कॅमेरे लावण्याचा विचार पुढे येत आहे. यामुळे सुरक्षा अधिक मजबूत होऊ शकते, असा युक्तिवाद केला जातो. मात्र वरील कारणांमुळे अद्याप याची अंमलबजावणी मोठ्या स्तरावर झालेली नाही.

एकंदरीत विमानांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे न बसवण्यामागे वजन, खर्च, डेटा व्यवस्थापन आणि प्रवाशांचा खासगीपणा यांसारखी अनेक महत्त्वाची कारणे आहेत. सध्याच्या सुरक्षा व्यवस्थेवर कंपन्यांचा विश्वास आहे. भविष्यात तंत्रज्ञानाचा विकास आणि सुरक्षाविषयक गरजा लक्षात घेऊन यात बदल होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.