Leg Cramps : पायात सतत पेटके येत असतील तर दुर्लक्ष नको, पाय दुखणं, पेटके येणं असू शकतात गंभीर आजाराचे संकेत

Published by:Renuka Joshi

Last Updated:Feb 18, 2026 5:39 PM IST

पायात पेटके येणं हे केवळ थकवा किंवा डिहायड्रेशनचं लक्षण नाही तर शरीराकडून येणारा एक गंभीर संकेत आहे. चालताना पायात वेदना किंवा पेटके येत असतील आणि नंतर विश्रांती घेतल्यानं बरं वाटत असेल तर ते पेरिफेरल आर्टरीच्या आजाराचं लक्षण असू शकतं. याचा अर्थ असा की पायांना रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्या ब्लॉक झालेल्या असू शकतात असं हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. दिमित्री यारानोव्ह यांनी म्हटलंय.

मुंबई : पाय दुखणं, पायात पेटके येणं याची अनेक कारणं असू शकतात. पण सतत पेटके येत असतील तर त्याकडे दुर्लक्ष करणं महागात पडू शकतं.

पायात क्रॅम्प येण्याची इतरही अनेक कारणं असू शकतात. आपल्या खाण्याच्या सवयी आणि जीवनशैलीशी संबंधित आहेत. शरीरात मॅग्नेशियम, पोटॅशियम किंवा कॅल्शियमसारख्या इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता असते तेव्हा स्नायू योग्यरित्या कार्य करत नाहीत आणि ताणले जातात.

पायात पेटके येणं हे केवळ थकवा किंवा डिहायड्रेशनचं लक्षण नाही तर शरीराकडून येणारा एक गंभीर संकेत आहे. चालताना पायात वेदना किंवा पेटके येत असतील आणि नंतर विश्रांती घेतल्यानं बरं वाटत असेल तर ते पेरिफेरल आर्टरीच्या आजाराचं लक्षण असू शकतं. याचा अर्थ असा की पायांना रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्या ब्लॉक झालेल्या असू शकतात असं हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. दिमित्री यारानोव्ह यांनी म्हटलंय.

Positive News : कोरिया मोदक लड्डू पॅटर्नची success story, नवमातांसाठी संजीवनी

यावर वेळीच उपचार केले नाहीत तर हे पायांसाठी धोकादायक ठरू शकतं. शिवाय, शिरासंबंधी बिघाडामुळे पाय जड होऊ शकतात आणि रात्री पेटके येऊ शकतात. म्हणूनच, पायांच्या वेदनांकडे दुर्लक्ष करु नका.

डॉ. यारानोव्ह यांच्या मते, थायरॉईडची समस्या, अशक्तपणा आणि व्हिटॅमिन डीची कमतरता यामुळे देखील लवकर थकवा आणि पायांमधे पेटके येतात. कधीकधी नवीन औषध किंवा औषध सुरू केल्यानंतर ही समस्या उद्भवू शकते. जास्त व्यायाम किंवा कमी झोप यामुळे देखील पाय खूप दुखू शकतात.

शरीरातील रसायनशास्त्र बिघडतं तेव्हा स्नायूंना काम करण्यास अडचण येते, ज्यामुळे वेदना होतात. म्हणून, नेमकं कारण निश्चित करण्यासाठी पेटके येण्याची पद्धत आणि किती वेळा पेटके येतात याकडे लक्ष देणं महत्वाचं आहे.

पायात पेटके येणं नेहमीच धोकादायक नसतं, पण त्यातील फरक समजून घेणं महत्वाचं आहे. डॉ. जगदीश चट्टानल्ली यांच्या मते, जास्त काम केल्यानंतर, पाण्याअभावी किंवा बराच वेळ बसून काम केल्यामुळेही कधीकधी पेटके येत असतील तर ते सामान्य आहे.

ही वेदना सहसा काही काळानंतर स्वतःहून कमी होते आणि त्यामुळे अशक्तपणा येत नाही. पण, वारंवार पेटके येत असतील, विशेषतः विश्रांती घेताना किंवा झोपताना, तर ते चिंतेचं कारण आहे. वेदनांसोबतच सुन्नपणा, मुंग्या येणं, स्नायू कमकुवत होणं किंवा पाय बारीक होत असतील तर ते मज्जातंतूंच्या समस्येमुळे असू शकतं. मज्जातंतूंशी संबंधित वेदना पायांपर्यंत पसरतात, तर रक्ताभिसरणातील पेटके चालण्यानं वाढतात. अशी लक्षणं नेहमीच आढळतात म्हणून त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.

Tuberculosis : बराच काळ बरी न झालेली सर्दी ठरते घातक, गंभीर आजाराचा वाढेल धोका

आठवड्यातून अनेक वेळा पेटके येत असतील, झोपेचा त्रास होत असेल किंवा ही समस्या अनेक आठवडे कायम राहिली तर ताबडतोब तपासणी करून घ्या. वृद्ध आणि मधुमेह, थायरॉईड किंवा मूत्रपिंडाचा आजार असलेल्यांनी ही प्रक्रिया लांबवू नये.

सुरुवातीला, डॉक्टर इलेक्ट्रोलाइट पातळी, साखर, मूत्रपिंड आणि थायरॉईड तपासण्यासाठी रक्त तपासणी करतील. मज्जातंतूंच्या समस्यांचा संशय असेल तर, EMG करण्याची शिफारस केली जाते. रक्तप्रवाहाचं मूल्यांकन करण्यासाठी डॉपलर अभ्यास किंवा रक्तवहिन्यासंबंधी इमेजिंग केलं जातं. लवकर चाचणी केली तर गंभीर समस्या रोखणं शक्य होतं. पायांना सूज येणं किंवा पायांचा रंग बदलणं हे देखील एक धोक्याचं लक्षण आहे ज्यावर त्वरित लक्ष देणं गरजेचं आहे.

view comments

Location :

Mumbai,Maharashtra

First Published :

Feb 18, 2026 5:39 PM IST

Leg Cramps : पायात सतत पेटके येत असतील तर दुर्लक्ष नको, पाय दुखणं, पेटके येणं असू शकतात गंभीर आजाराचे संकेत