Mahabharat : महाभारतात तो कोणता मासा होता, ज्यावर अर्जुनने साधला होता निशाणा?

Published by:Priya Lad

Last Updated:Feb 01, 2025 2:27 PM IST

Mahabharata story : धनुर्विद्येत कुशल असलेल्या अर्जुनने अचूक निशाणा साधून स्वयंवरात द्रौपदीला मिळवलं. पण ज्या माशावर अर्जुनने निशाणा साधला तो मासा कोणता होता तुम्हाला माहिती आहे का?

नवी दिल्ली : महाभारतातील द्रौपदीच्या स्वयंवराची कथा तर तुम्हा सगळ्यांना माहितीच असेल. पांचालच्या राजाने आपली मुलगी द्रौपदीच्या लग्नासाठी स्वयंवर ठेवलं होतं. तेव्हा त्याने एक मासा ठेवला होता, हा मासा फिरता होता. माशाच्या खाली पाणी होतं. या पाण्यात माशाचं प्रतिबिंब पाहून त्याच्या डोळ्यावर अजून निशाणा साधायचा होता. धनुर्विद्येत कुशल असलेल्या अर्जुनने अचूक निशाणा साधून स्वयंवरात द्रौपदीला मिळवलं. पण ज्या माशावर अर्जुनने निशाणा साधला तो मासा कोणता होता तुम्हाला माहिती आहे का?

अर्जुनने द्रौपदीच्या स्वयंवरात ज्या माशावर निशाणा साधला तो हा मासा चमकदार रंग आणि सौंदर्यासाठी ओळखला जातो. जगातील खास आणि मौल्यवान माशांपैकी एक मानला जातो. विशेषत: आशियाई संस्कृतींमध्ये, तो नशीब, समृद्धी आणि यशाचं प्रतीक मानला जातो. भारतीय संस्कृतीतील तो समृद्धीचं प्रतीक आहे. भारतातील काही लोक याला लक्ष्मीचं प्रतीकही मानतात.

भारतीय पौराणिक कथांमध्ये या माशाला विशेष महत्त्व

भारतीय पौराणिक कथांमध्ये या माशाला विशेष महत्त्व आहे. हा मासा विष्णूचा मत्स्य अवतार असल्याचं म्हटलं जातं. मत्स्य हा पहिला मनुष्य मनूला त्याची बोट सुरक्षिततेसाठी घेऊन महापुरातून वाचवण्यासाठी ओळखला जातो. हे मासे जीवन देणाऱ्या पाण्याचं प्रतीक असलेल्या गंगा आणि यमुना नद्यांशी देखील संबंधित आहेत.

Mahabharat : महाभारत काळात कुंतीला दिलेला शाप, आजही भोगत आहेत सर्व महिला

चीनी संस्कृतीतही महत्त्व

चीनी संस्कृतीत, हा मासा विपुलता आणि प्रजननक्षमतेचे प्रतीक आहे. गोल्डफिशची एक जोडी आनंद आणि समृद्धीचे प्रतिनिधित्व करते. बहुतेकदा विवाह समारंभांमध्ये जोडप्यांना एकत्रित जीवनासाठी शुभेच्छा देण्यासाठी वापरले जातात. अनेक लोककथांमध्ये या माशाबद्दलच्या कथा आहेत. त्याचं जीवन वाचवणाऱ्यांच्या इच्छा त्याने पूर्ण केल्या आहेत.

लक्ष्मीचं प्रतीक

देवी लक्ष्मी, जी संपत्ती आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे, बहुतेकदा या माशाशी संबंधित असते. असं मानलं जातं की आपल्या घरात हा मासा ठेवल्याने संपत्ती आणि विपुलतेचे आशीर्वाद मिळू शकतात आणि नशीबाचे प्रतीक म्हणून त्यांची भूमिका मजबूत करते.

हिंदू विधी आणि सणांमध्ये हा मासा महत्त्वाची भूमिका बजावतो. दिवाळीसारख्या सणांमध्ये, नद्यांमध्ये किंवा तलावांमध्ये हा मासा सोडणं म्हणजे देवांना अर्पण मानलं जातं. जे नकारात्मक ऊर्जा सोडण्याचं आणि सकारात्मक बदलांचे स्वागत करण्याचं प्रतीक आहे.

हा मासा पोषक तत्वांनी समृद्ध पण खात नाहीत

भारतात हा मासा त्याच्या वैशिष्ट्यांनुसार हजारो ते लाखांमध्ये विकला जातो. काही खास आणि दुर्मिळ जातींची किंमत लाखो डॉलर्स असू शकते. हा मासा पोषक तत्वांनी समृद्ध आहे, ज्यामध्ये आयोडीन, ओमेगा -3 फॅटी ऍसिड, DHA, EPA, लोह, टॉरिन, मॅग्नेशियम, फ्लोराइड आणि सेलेनियम यांचा समावेश आहे. पण तो खात नाहीत.

Mahabharat : म्हणतात, अजूनही आहेत कर्णाचे कवच कुंडल, पण ते कुठे ठेवलेत?

हा मासा खाण्याची शिफारस केलेली नाही. त्यात खूप काटे असतात हे काटे काढण्यासाठी खूप वेळ आणि कौशल्य लागतं. त्यात धोकादायक जीवाणू असू शकतात, जे शिजवल्यानंतरही पूर्णपणे नष्ट होत नाहीत. हे मासे हे कार्प माशांशी संबंधित आहेत, जे चुकीच्या पद्धतीने बनवल्यास त्याची चव बिघडू शकते. ते खूप लहान असतात त्यामुळे त्यांच मांसही कमी असतं.

हा मासा कोणता आणि कुठे आहे?

हा मासा प्रामुख्याने इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात आढळतो. मात्र, प्रदूषणाच्या वाढत्या पातळीमुळे हे मासे खोल पाण्यात ढकलले गेले आहेत, त्यामुळे त्यांना पकडणं कठीण झालं आहे आणि आता ते बाजारात दुर्मिळ होत आहेत.

हे मासे त्याच्या मोठ्या डोळ्यांसाठी आणि वास आणि ऐकण्याच्या उत्कृष्ट संवेदनांसाठी ओळखला जातात. ते 20 ते 40 वर्षे जगतात. सुमारे 4 ते 16 इंच लांब असू शकतात. हा मासा दुसरा तिसरा कोणता नाही तर तो आहे गोल्ड फिश.

गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डनुसार, जगातील सर्वात लांब पाळलेला गोल्डफिश 18.7 इंच आहे. जगभरातील लोक कधीकधी विशाल गोल्डफिश पकडतात, जे आपण वापरत असलेल्या लहान माशांपेक्षा वेगळे असतात.

(डिस्क्लेमर : हा लेख सर्वसामान्य माहितीवर आधारित आहे. फक्त माहितीसाठी देण्यात आला आहे. न्यूज18मराठी याची पुष्टी करत नाही. कोणत्याही दाव्याचं न्यूज18मराठी समर्थन करत नाही)

view comments