थंडीत डोकं भयंकर दुखतं? 'या' 5 चुका ठरतात कारण, सोप्या उपायांनी मिळेल मायग्रेनपासून मुक्ती!

थंडीमुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावणे, कोरड्या हवेमुळे सायनसमधील ओलावा कमी होणे आणि गारठ्यामुळे मान आणि खांद्यांच्या स्नायूंमध्ये येणारा ताण ही डोकेदुखीची प्रमुख कारणे आहेत. हिवाळ्यात पाण्याची कमतरता, थंड हवा आणि स्नायूंमध्ये येणारा ताण ही डोकेदुखीची मुख्य कारणे आहेत. बाडमेरचे वरिष्ठ डॉक्टर दिनेश परमार यांच्या मते, डोकं झाकून ठेवणं, पुरेसं पाणी पिणं आणि मानेची हलकी एक्सरसाइज करणं यामुळे औषधांशिवाय आराम मिळू शकतो.

हिवाळ्यात तहान कमी लागते, त्यामुळे अनेकदा लोक पुरेसे पाणी पिणे विसरतात. शरीरातील हीच पाण्याची कमतरता म्हणजेच डिहायड्रेशन, डोकेदुखीचे एक मोठे कारण ठरते. या संदर्भात बाडमेर जिल्हा रुग्णालयातील वरिष्ठ वैद्यकीय अधिकारी डॉ. दिनेश परमार सांगतात की, थंडी असली तरी प्रत्येक व्यक्तीने दिवसाला किमान दोन ते तीन लिटर पाणी पिण्याचे उद्दिष्ट ठेवावे. शरीर हायड्रेट ठेवण्यासोबतच आले किंवा पुदिन्यापासून तयार केलेला गरम हर्बल चहा पिणेही या ऋतूत अत्यंत फायदेशीर ठरतो. यामुळे शरीराला आतून उब मिळतेच शिवाय सायनसमधील जडत्व आणि अडथळे कमी होण्यास मदत होते. अशा जीवनशैलीमुळे थंडीमुळे होणारी डोकेदुखी आणि जडपणा नैसर्गिकरित्या टाळता येतो.

अचानक थंड वाऱ्याच्या संपर्कात आल्यास डोकेदुखीची समस्या अधिक वाढू शकते. त्यामुळे हिवाळ्यात कपड्यांची निवड आणि ते घालण्याची योग्य पद्धत याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. थंड वाऱ्यापासून संरक्षणासाठी ‘लेयरिंग’ म्हणजेच थरांमध्ये कपडे घालणे हा सर्वात प्रभावी उपाय मानला जातो. यासाठी सर्वप्रथम अंगावर हलका कपडा घालावा, त्यावर उबदार लोकरीचा थर आणि सर्वात वर हवा रोखणारे जॅकेट किंवा स्वेटर घालावे. या पद्धतीमुळे शरीरातील उष्णता आतच टिकून राहते.

हिवाळ्यात तापमान कमी झाल्यामुळे स्नायू आखडतात. हाच शारीरिक ताण अनेकदा तीव्र डोकेदुखीचे कारण ठरतो. तज्ज्ञांच्या मते, रोज काही सोप्या व्यायामांनी या समस्येत मोठा आराम मिळू शकतो. यासाठी खांदे हळूहळू 10 वेळा पुढे आणि मागे फिरवावेत. तसेच डोकं दोन्ही बाजूंना आलटून-पालटून प्रत्येकी 20-20 सेकंद झुकवणे स्नायूंना लवचिक बनवते. दिवसातून किमान 5 वेळा 'चिन टक्स' एक्सरसाइज करणे मानेतील नसांसाठी खूप फायदेशीर ठरते. या हालचाली रक्ताभिसरण सुधारतात, मान आणि खांद्यांमधील ताण कमी करून डोकेदुखीपासून आराम देतात.

हिवाळ्यात थंडीपासून बचावासाठी घरात हीटर किंवा ब्लोअरचा सतत वापर केल्यास हवेतील नैसर्गिक ओलावा कमी होतो. कोरड्या हवेमुळे सायनसची झिल्ली कोरडी पडते, ज्यामुळे जळजळ आणि तीव्र डोकेदुखी होऊ शकते. अशा वेळी घरात ह्युमिडिफायरचा वापर करणे हा एक उत्तम पर्याय ठरतो. आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, बंद खोलीतील आर्द्रतेची पातळी 40 ते 60 टक्क्यांदरम्यान ठेवणे आरोग्यासाठी आदर्श मानले जाते. याशिवाय घरातील वातावरण शुद्ध आणि आर्द्र ठेवण्यासाठी हवा शुद्ध करणारी झाडे लावणेही फायदेशीर ठरते.

हिवाळ्यात डोकेदुखीसारख्या समस्यांपासून वाचण्यासाठी केवळ बाह्य संरक्षणच नव्हे, तर योग्य आहार घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. तज्ज्ञांच्या मते, आहारात अँटी-इंफ्लेमेटरी म्हणजेच सूज कमी करणारे अन्नपदार्थ समाविष्ट करावेत. अक्रोडासारखे ओमेगा-3 फॅटी अॅसिडने समृद्ध ड्रायफ्रूट्स नसांमधील सूज कमी करण्यास मदत करतात. यासोबतच पालकासारख्या हिरव्या पालेभाज्या शरीराला आवश्यक मॅग्नेशियम देतात, जे स्नायू आखडणे टाळते. हळदीचा चहा किंवा दूध पिणेही या ऋतूत रामबाण मानले जाते. कारण त्यातील कर्क्यूमिन नैसर्गिक वेदनाशामक म्हणून काम करते आणि शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते.

Disclaimer : या बातमीत दिलेली माहिती आणि आरोग्याशी संबंधित सल्ला तज्ञांशी झालेल्या संभाषणांवर आधारित आहे. ही सामान्य माहिती आहे, वैयक्तिक सल्ला नाही. म्हणून, डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यानंतरच काहीही वापरा. त्याच्या वापरामुळे होणाऱ्या कोणत्याही नुकसानासाठी लोकल-18 जबाबदार राहणार नाही.