जीव वाचवणारे इंजेक्शन मिळेना! कोल्हापूरच्या सीपीआरमध्ये फॅक्टर 8-9 चा तुटवडा; गरीब रुग्णांची वाढली धाकधूक!

जिल्ह्यात हिमोफेलियाचे सुमारे 500 रुग्ण आहेत. त्यापैकी 350 हून अधिक रुग्ण सीपीआरमध्ये उपचार घेतात, तर उर्वरित 150 खासगी रुग्णालयांवर अवलंबून आहेत. फॅक्टर 8 ची गरज असलेल्या रुग्णांची संख्या 350 आहे, तर फॅक्टर 9 चे 150 रुग्ण आहेत. या आजाराची लक्षणे गंभीर असतात: गुडघे, कोपर किंवा इतर स्नायूंमध्ये सूज येणे, सतत कळ असणे. याहूनही चिंतेची बाब म्हणजे, जखम झाल्यास रक्त थांबत नाही. त्यामुळे अशा रुग्णांना नेहमीच अत्यंत सावध राहावे लागते. कुटुंबातील 33 टक्के सदस्यांना हा आजार नसला, तर तो पुढच्या पिढीत येण्याची शक्यता कमी असते. मात्र, अनेकदा जनुकीय बदलांमुळे (म्युटेशन) किंवा विशिष्ट प्रोटिन्सच्या कमतरतेमुळेही हा आजार होऊ शकतो.

हा आजार प्रामुख्याने आनुवंशिक परिवर्तनामुळे होतो. ही जनुकीय प्रक्रिया रक्ताला गोठवणाऱ्या प्रोटिन्सच्या निर्मितीला बाधित करते, ज्यामुळे आजार बळावत जातो. हिमोफेलिया फॅक्टर 8 व फॅक्टर 9 ही इंजेक्शन्स रक्तातील क्लॉटिंग (रक्त थांबविण्याची) क्षमतेसाठी आवश्यक घटकांची कमतरता भरून काढण्यासाठी वापरली जातात. ही दोन्ही इंजेक्शन्स म्हणजे त्या विशिष्ट फॅक्टरची कृत्रिम पूर्तता होय. ही इंजेक्शन्स रुग्णाच्या रक्तात दिली जातात, जेणेकरून त्यांच्या रक्तात रक्ताची गाठ (क्लॉट) तयार होण्याची क्षमता निर्माण होईल. ही इंजेक्शन्स डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आणि त्यांच्या निगराणीखालीच दिली जातात.

हा आजार प्रामुख्याने आनुवंशिक असल्याने विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. यात नाकातून रक्त येणे किंवा जखमेतून रक्त न थांबणे ही प्रमुख लक्षणे आढळतात. कुटुंबातील एखाद्या व्यक्तीला हा त्रास असल्यास, तो पुढच्या पिढीतही संक्रमित होण्याची शक्यता असते. गंभीर आजाराच्या वेळी, शिरेतून रक्त देऊन या आजारावर उपचार केले जातात. कोल्हापूर जिल्ह्यातील हिमोफेलिया रुग्णांना फॅक्टर 8 आणि 9 या इंजेक्शन्सची तातडीने गरज आहे. सीपीआरमध्ये त्यांचा तुटवडा असल्याने, गरीब रुग्णांची धाकधूक वाढली आहे. त्यामुळे, सीपीआरमध्ये या जीवनावश्यक इंजेक्शन्सचा मुबलक साठा तात्काळ उपलब्ध होणे अत्यंत गरजेचे आहे.