गर्भवती महिलांना मधुमेहाची समस्या, काय आहे यामागची कारण, नेमकी कशी काळजी घ्यावी, VIDEO

मुंबई : जगभरात आज अब्जावधी लोकांना डायबेटिस अर्थात मधुमेहाचा त्रास आहे. दररोज या संख्येत वाढ होताना दिसत आहे. यामागे बदललेली जीवनशैली, व्यायामाचा अभाव, ताण-तणाव, पूरक आहाराचा अभाव आदी कारणे सांगितली जातात. मात्र, यासोबतच काही महिलांना गर्भधारणा कालावधीतही मधुमेहाचा आजार होतो. त्यामागे नेमकी काय कारणे आहेत, याबाबत जाणून घेऊयात.

डॉ. विनंती पोळ यांनी याबाबत माहिती दिली. लोकल18 शी बोलताना त्यांनी सांगितले की, अनेक महिलांना गरोदरपणात मधुमेहाची समस्या दिसते. गर्भधारणेमुळे महिलांच्या कर्बोदकांच्या चयापचयात बदल होतात. गर्भधारणेचा काळ जसजसा पुढे जातो, तसतशी इन्सुलिनच्या स्त्रावात वाढ होते. जेव्हा ही वाढ पुरेशी होत नाही, तेव्हा गरोदरपणात मधुमेह निर्माण होतो.

या वाढलेल्या साखरेचे योग्य तऱ्हेने व्यवस्थापन गरजेचे असते. गरोदरपणी होणाऱ्या मधुमेहाला ‘जेस्टेशनल डायबेटीस’ म्हणतात. याचा आई आणि बाळाला धोका असतो. प्रसुतीनंतर हा मधुमेह निघून जातो. पण, वेळीच काळजी घेतली नाही, तर याचे रूपांतर टाइप-2 मधुमेहात होऊ शकते. म्हणूनच त्याकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही.

ज्या महिलांना आधीच मधुमेहाचे निदान झाले असते, त्यांना गर्भधारणा झाल्यावर ‘प्रसूतीपूर्व मधुमेह’ म्हणतात. त्यामुळे गर्भधारणेच्या 26-28 आठवड्यात मधुमेहाची चाचणी करायला हवी. गरोदर असल्याचे निदान झाल्यास त्वरीत एक तपासणी करून घ्यावी.

यामुळे गर्भपाताचा धोका वाढतो, वेळेपूर्वीच प्रसूती वेदना, मूत्रमार्गातील जंतुसंसर्ग यांचा धोका वाढतो. या काळात उच्चरक्तदाबाचा धोका वाढतो. फुप्फुस, मूत्रपिंड आणि हृदयविकार होण्याचाही धोका असतो.

प्रसूतीवेळी गुंतागुंत, जास्त रक्तस्राव किंवा जखम चिघळण्याचा धोका असतो

गर्भात जन्मजात व्यंग असण्याचा धोका जास्त असतो. यामुळे फुप्फुसांच्या वाढीला वेळ लागण्याची शक्यता असते. गर्भाशयातच गर्भाचा मृत्यू होण्याचा किंवा वाढ कमी होण्याचा धोका वाढतो. नवजात अर्भकांमध्ये श्वसनाचा त्रास, कावीळ, रक्तातील साखरेचं प्रमाण कमी होणे, असे त्रास संभवतात.

महिलेने गर्भधारणेपूर्वी डॉक्टरांचा व्यवस्थित सल्ला घ्यावा.

व्यंगाचा धोका कमी करण्यासाठी फॉलिक अॅसिड, व्हिटॅमीन बी 12 घ्यावे.

वजन नियंत्रण ठेवावे, योग्य आहार घ्यावा.

गर्भधारणेपूर्वी नियमित व्यायाम करावा.

रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित ठेवावे.

गर्भधारणेच्या काळात नियमितपणे मधुमेह चाचणी, वैद्यकीय तपासण्या कराव्यात.

पहिल्या 3 महिन्यांत डाऊन सिंड्रोमसाठी नुचल ट्रान्सल्युसेन्सी स्कॅन (NT) चाचणी करावी, असा महत्त्वाचा सल्लाही त्यांनी दिला.