गोल्ड मार्केटमध्ये सनसनाटी, रशियाने अचानक 14 टन सोनं विकलं; महाभयंकर वादळाचा इशारा, बातमीने जग हादरलं
- Published by:Jaykrishna Nair
Last Updated:
Russia Gold: युद्धखर्च वाढत असताना आणि उत्पन्न घटत असताना रशियाला आर्थिक ताण जाणवू लागला आहे. परिस्थिती हाताळण्यासाठी तब्बल 25 वर्षांनंतर रशियाने मोठा निर्णय घेतला आहे.
मॉस्को: कल्पना करा एक अत्यंत श्रीमंत घर आहे. त्या घराच्या मालकाकडे रोख रक्कम आहे, जमीन आहे आणि सर्वात महत्त्वाचे सोन्याने भरलेली एक तिजोरी आहे. ते सोने केवळ दिखाव्यासाठी नाही, तर कठीण काळासाठी राखून ठेवलेले आहे. पण आता परिस्थिती अशी झाली आहे की ती तिजोरी उघडावीच लागत आहे. हे श्रीमंताचे घर म्हणजे अन्य कोणी नसून रशिया आहे.
तब्बल 25 वर्षांनंतर प्रथमच रशियाने आपल्या तिजोरीतील प्रत्यक्ष सोन्याच्या विटा बाजारात विकण्यास सुरुवात केली आहे. जानेवारी आणि फेब्रुवारी 2026 या केवळ दोन महिन्यांत रशियाने 14 टन सोने विकले आहे.
खर्च वाढला, उत्पन्न घटले
रशिया गेल्या काही वर्षांपासून सातत्याने प्रचंड लष्करी खर्च करत आहे. युद्ध लांबत गेले तसा खर्चही वाढत गेला. दुसरीकडे तेलाच्या किमतींमध्ये घसरण आणि अमेरिकेच्या कडक निर्बंधांमुळे उत्पन्नावर मोठा आघात झाला.
advertisement
पूर्वी तेल आणि गॅसमधून सरकारची कमाई मजबूत राहत होती. आता ती केवळ सुमारे 20% वर आली आहे, म्हणजे निम्म्याहूनही कमी. खर्च वाढत गेला आणि उत्पन्न घटत गेले, त्यामुळे 2025 मध्ये रशियाची बजेट तूट GDP च्या 2.6% पर्यंत पोहोचली. सुरुवातीला केवळ 0.5% तुटीचा अंदाज होता. काही तज्ज्ञांच्या मते वास्तविक तूट 3.4% च्या जवळ असू शकते.
advertisement

किती सोने विकले?
2026 च्या पहिल्या दोन महिन्यांतच रशियाने विक्रमी प्रमाणात सोने विकले:
जानेवारी 2026: 3 लाख औंस सोने विकले
फेब्रुवारी 2026: 2 लाख औंस सोने विकले
एकूण: केवळ दोन महिन्यांत 14 टन सोने बाजारात आले
यापूर्वी फक्त कागदोपत्री सोन्याचे व्यवहार होत होते आणि सोने तिजोरीतच राहत होते. पण आता प्रत्यक्ष सोन्याच्या विटा विकल्या जात आहेत.
advertisement
सोने विकण्याची वेळ का आली?
याचे थेट उत्तर आहे रोख रकमेची गरज. वाढता खर्च आणि वाढती तूट भरून काढण्यासाठी रशियाला तातडीने पैसे हवे होते. रोख रक्कम कमी पडू लागली तेव्हा त्याने आपली सर्वात मजबूत संपत्ती सोने विकण्यास सुरुवात केली.
रशिया सध्या पैसे उभारण्यासाठी अनेक मार्ग अवलंबत आहे. ज्यात National Welfare Fund मधून पैसे काढणे, सरकारी बाँड (OFZ) अधिक प्रमाणात जारी करणे आणि VAT कर वाढवणे याचा समावेश आहे. पण या सर्व उपायांनंतरही दबाव कायम असल्याने आता सोनेही विकावे लागत आहे.
advertisement
महागडे सोने, संकटातही संधी
एक मनोरंजक बाब म्हणजे सध्या सोन्याची किंमत $5,000 प्रति औंसच्या वर पोहोचली आहे. त्यामुळे रशियाला त्याच्या सोन्याची चांगली किंमत मिळत आहे. याचा परिणाम म्हणजे रशियाच्या एकूण साठ्याचे मूल्य $800 अब्जांहून अधिक झाले आहे. एकीकडे मजबूरी आहे, तर दुसरीकडे चांगली किंमतही मिळत आहे.
रशियाकडे अजून किती सोने शिल्लक?
सोने विकूनही रशियाकडे अजून 74.3 दशलक्ष औंस म्हणजेच 2,000 टनांहून अधिक सोने शिल्लक आहे. मात्र हे चार वर्षांतील सर्वात कमी पातळी आहे. तरीही रशिया अजून जगातील पाचव्या क्रमांकाचा सोने धारक देश आहे.
advertisement
चिंता का वाढत आहे?
रशियाकडे अजूनही मोठा साठा असला तरी चिंतेची कारणे आहेत.
साठ्याचा वापर आता थेट होत आहे
सोने विकून रोख रक्कम उभारावी लागत आहे
युद्ध चौथ्या वर्षात पोहोचले आहे
"सुरक्षिततेचे कुशन" हळूहळू कमी होत आहे
सोप्या भाषेत सांगायचे तर समजा तुमच्या घरात सोने किंवा FD आहे जी तुम्ही फक्त कठीण काळासाठी राखून ठेवली आहे. जर तुम्ही ती विकू किंवा मोडू लागलात, तर याचा अर्थ खर्च आणि उत्पन्नाचा समतोल बिघडला आहे. रशिया सध्या त्याच परिस्थितीतून जात आहे.
advertisement
पुढे काय होणार?
जगाचे लक्ष आता तीन प्रश्नांवर आहे.
युद्ध लवकर संपेल का?
तेलाच्या किमती सुधारतील का?
रशियाला आणखी सोने विकावे लागेल का?
जर परिस्थिती सुधारली नाही तर रशियाला पुढेही सोने विकत राहावे लागेल. आणि हे केवळ रशियाबाबत मर्यादी राहणार नाही संपूर्ण जागतिक अर्थव्यवस्थेवर याचे परिणाम होऊ शकतात.
प्रश्न. रशियाने नक्की काय केले?
रशियाने सुमारे 25 वर्षांनंतर प्रथमच आपल्या तिजोरीतील प्रत्यक्ष सोन्याच्या विटा बाजारात विकण्यास सुरुवात केली. यापूर्वी फक्त कागदोपत्री व्यवहार होत होते.
प्रश्न. सोने विकण्याची गरज का पडली?
वाढता लष्करी खर्च आणि घटते उत्पन्न हे थेट कारण आहे. तेल-गॅसची कमाई निम्म्याहून कमी झाली आणि निर्बंधांचा दबाव वाढला. त्यामुळे बजेट तूट भरून काढण्यासाठी सोने विकावे लागले.
प्रश्न. हे केवळ मजबूरी आहे की रणनीतीही?
दोन्ही. मजबूरी आहे कारण तूट वाढत आहे. रणनीती आहे कारण सध्या सोन्याची किंमत $5,000 प्रति औंसहून अधिक आहे. त्यामुळे चांगली किंमत मिळत आहे.
प्रश्न. रशियाकडे आता किती सोने शिल्लक आहे?
अजूनही 2,000 टनांहून अधिक सोने शिल्लक आहे. रशिया जगातील पाचव्या क्रमांकाचा सोन्याचा साठा असलेला देश आहे. मात्र हे चार वर्षांतील सर्वात कमी पातळी आहे.
प्रश्न. पुढे काय होणार?
सर्व काही युद्ध कधी संपते, तेलाच्या किमती काय होतात आणि रशियाचे उत्पन्न कधी सुधारते यावर अवलंबून आहे. परिस्थिती न सुधारल्यास आणखी सोने विकावे लागू शकते.
Location :
Mumbai,Maharashtra
First Published :
Mar 27, 2026 4:36 PM IST
मराठी बातम्या/विदेश/
गोल्ड मार्केटमध्ये सनसनाटी, रशियाने अचानक 14 टन सोनं विकलं; महाभयंकर वादळाचा इशारा, बातमीने जग हादरलं










