advertisement

समुद्राच्या तळाशी सापडले नवं जग! 6 km खोल आढळले तब्बल 7500 जीव, वैज्ञानिक झाले चकित

Last Updated:

महासागराच्या 6 किमी खोलीत संशोधकांनी 7500 हून अधिक नव्या जिवाणूंचा शोध लावला आहे. हे जिवाणू हाडल झोनमध्ये अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतही तग धरतात. काही सूक्ष्मजीव लहान जीन्सच्या मदतीने...

Deep Ocean
Deep Ocean
समुद्राच्या तळाशी, अगदी 6 किलोमीटर खाली, एक वेगळंच जग आहे, हे नवीन संशोधनातून समोर आलंय. शास्त्रज्ञांनी समुद्राच्या अगदी खोल भागात, म्हणजे मारियाना खंदकासारख्या ठिकाणी, हजारो प्रकारचे सूक्ष्मजीव शोधले आहेत. हे सूक्ष्मजीव याआधी कधीच दिसले नव्हते. समुद्राच्या या भागाला 'हॅडल झोन' म्हणतात. हा हॅडल झोन 6 किलोमीटरपासून सुरू होतो आणि 11 किलोमीटरपर्यंत खाली जातो. म्हणजे, इतका खोल की 30 एम्पायर स्टेट बिल्डिंग्ज किंवा दीड माउंट एव्हरेस्ट त्यात मावू शकतील.
कठीण परिस्थितीतही जीवन बहरलं
समुद्राच्या इतक्या खोलीवर जीवन जगणं खूप कठीण आहे. तापमान जवळपास गोठणबिंदूच्या जवळ असतं. पाण्याचा दाब प्रचंड असतो. खायला पोषक घटक खूप कमी असतात. पण तरीही शास्त्रज्ञांना इथे 7500 पेक्षा जास्त प्रकारचे सूक्ष्मजीव सापडले, ज्यातले 90% पूर्णपणे नवीन होते! चिनी शास्त्रज्ञांनी या खोलीवर 33 वेळा पाणबुडीने प्रवास केला. यासाठी माणसाने चालवलेली पाणबुडी वापरली गेली. त्यांनी तिथून माती आणि समुद्राच्या पाण्याचे नमुने घेतले. मग या नमुन्यांचं बारकाईने विश्लेषण केलं. आणि आलेले निकाल धक्कादायक होते.
advertisement
हे 'परग्रही सूक्ष्मजीव' जगतात कसे?
शास्त्रज्ञांना असं आढळलं की या सूक्ष्मजीवांकडे जगण्यासाठी दोन मुख्य मार्ग आहेत:
  1. साधी पण कार्यक्षम जीवनशैली : या सूक्ष्मजीवांमध्ये छोटे जीनोम असतात, ज्यामुळे ते अगदी कमी संसाधनांमध्येही जगू शकतात. त्यांच्यात एन्झाइम असतात, जे त्यांना समुद्राच्या प्रचंड दाब आणि थंडीचा सामना करण्यास मदत करतात.
  2. लवचिक आणि बहुमुखी सूक्ष्मजीव : काही सूक्ष्मजीवांमध्ये मोठे जीनोम असतात. ते वेगवेगळ्या वातावरणात जगू शकतात आणि विविध पोषक घटकांचा वापर करू शकतात.
advertisement
प्रत्येक ठिकाणी वेगवेगळे सूक्ष्मजीव
या संशोधनात आणखी एक मनोरंजक गोष्ट समोर आली, ती म्हणजे समुद्राच्या खोलीत वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळ्या प्रकारचे सूक्ष्मजीव राहतात. ते छोट्या-छोट्या ठिकाणी स्थायिक होतात आणि तिथल्या परिस्थितीनुसार स्वतःला बदलतात. खोली जितकी जास्त, तितकं सूक्ष्मजीवांना एकमेकांना मदत करणं महत्त्वाचं होतं. ते एकमेकांसोबत पोषक घटक वाटून घेतात आणि स्वतःचं संरक्षण करण्यासाठी बायोफिल्म तयार करतात.
advertisement
भविष्यासाठी मोठा शोध
शास्त्रज्ञांनी 'एमईईआर' (मारियाना ट्रेंच एन्व्हायर्नमेंट अँड इकोलॉजी रिसर्च) प्रकल्पाअंतर्गत या संशोधनाचा डेटा ऑनलाइन उपलब्ध करून दिला आहे. यामुळे आपल्याला समुद्राच्या खोलीत जीवन कसं चालतं हे समजण्याची संधी मिळेलच, पण या संशोधनाचा उपयोग औषध आणि जैवतंत्रज्ञानातही होऊ शकतो. शास्त्रज्ञांच्या मते, "हे संशोधन आपल्याला अतिशय कठीण परिस्थितीत जीवन कसं विकसित होतं हे समजण्यास मदत करेल." हे संशोधन 'सेल जर्नल'मध्ये प्रकाशित झालं आहे.
advertisement
view comments
मराठी बातम्या/General Knowledge/
समुद्राच्या तळाशी सापडले नवं जग! 6 km खोल आढळले तब्बल 7500 जीव, वैज्ञानिक झाले चकित
Next Article
advertisement
Gold Silver Price:  ट्रम्प यांची एक धमकी अन् बाजारात उलथापालथ, सोन्यानं गाठला रेकोर्ड ब्रेक दर, चांदीही महागली, एक्सपर्ट म्हणतात, 'आता...'
ट्रम्प यांची एक धमकी अन् बाजारात उलथापालथ, सोन्यानं गाठला रेकोर्ड ब्रेक दर, चां
  • मागील काही दिवसांपासून सोनं-चांदीच्या दरात तुफान तेजी आली आहे.

  • सोनं-चांदीचे दर नवीन उच्चांक गाठत आहेत.

  • आज, जागतिक बाजारपेठेत सध्या सोन्याने सर्व रेकॉर्ड मोडीत काढले आहेत.

View All
advertisement