Maha Kumbh Mela 2025 : किती प्रकारचे असतात कुंभमेळा? अर्ध, पूर्ण आणि महा कुंभमध्ये फरक काय?

वास्तविक, कुंभमेळ्याचे चार प्रकार आहेत - कुंभ, अर्ध कुंभ, पूर्ण कुंभ आणि महाकुंभ. सर्व कुंभमेळे ग्रहांच्या स्थितीनुसार आयोजित केले जातात. कुंभमेळ्याच्या आयोजनासाठी वर्षातील वेळही खूप महत्त्वाची असते. प्रत्येक कुंभमेळ्याचे स्वतःचे वेगळे महत्त्व असते.

प्रयागराजशिवाय हरिद्वार, नाशिक आणि उज्जैन येथेही कुंभमेळ्याचे आयोजन केले जाते. हा मेळा 12 वर्षांच्या अंतराने साजरा केला जातो. त्यासाठी चारही जागा एक-एक करून निवडल्या जातात. या वेळी भक्त गंगा, क्षिप्रा, गोदावरी आणि संगम (तीन नद्यांचे मिलनस्थान) स्नान करतात.

अर्ध कुंभ, पूर्ण कुंभ आणि महाकुंभचं महत्व समजून घेऊ.

असे म्हणतात की समुद्रमंथनाच्या वेळी अमृत पिण्यासाठी देव आणि दानवांमध्ये 12 दिवस सतत युद्ध झाले. विशेष म्हणजे हे 12 दिवस मानवासाठी 12 वर्षांचे असतात, त्यामुळे कुंभ देखील बारा वर्षांचा असतो. यापैकी चार कुंभ पृथ्वीवर आणि आठ कुंभ स्वर्गात आहेत. युद्धादरम्यान, शनि, चंद्र आणि सूर्य या देवतांनी कलशाचे रक्षण केले. त्या काळापासून जेव्हा वर्तमान राशींचे रक्षण करणारे ग्रह येतात तेव्हा कुंभ राशीचे शुभयोग तयार होतात.