Shree Ram: श्रीरामांचे पूर्ण नाव अनेकांना माहीत नाही; वाल्मिकी रामायण आणि इतर पुराणांनुसार...

मुख्य नाव: श्री रामचंद्र - प्रभू रामांचे पूर्ण आणि औपचारिक नाव श्री रामचंद्र असे आहे. राम या शब्दाची उत्पत्ती रमु क्रीडायाम् या धातूपासून झाली आहे, ज्याचा अर्थ आहे जो संपूर्ण सृष्टीच्या कणाकणात रमतो किंवा ज्याच्यामध्ये योगी जन रममाण होतात. चंद्र हा शब्द त्यांच्या मुखातील सौम्यता आणि शीतलता दर्शवतो. असे मानले जाते की जेव्हा त्यांचा जन्म झाला, तेव्हा त्यांचे मुख चंद्राप्रमाणे अत्यंत सुंदर आणि शांत होते, म्हणून त्यांच्या नावापुढे चंद्र हा शब्द जोडला गेला.

उपनाम आणि वंशावर आधारित नावे - प्राचीन परंपरेनुसार व्यक्तीचे नाव हे कोणाच्याही कुळाशी आणि वंशाशी जोडलेले असते. या दृष्टीने त्यांची काही नावे खालीलप्रमाणे आहेत:

राघव: राजा रघूंचे वंशज असल्यामुळे त्यांना राघव असे म्हटले जाते.

दाशरथी: महाराज दशरथांचे पुत्र असल्याने त्यांना दाशरथी राम असेही म्हणतात.

रघुनंदन: रघुकुळाला आनंदित करणारे.

श्री शब्दाचे महत्त्व - रामाच्या नावापुढे श्री लावणे हे केवळ आदराचे प्रतीक नाही. श्री याचा अर्थ शक्ती आणि लक्ष्मी असा होतो. माता सीतेला साक्षात लक्ष्मीचे स्वरूप मानले जाते. त्यामुळे जेव्हा आपण श्री राम म्हणतो, तेव्हा आपण सीता आणि राम या दोघांचे एकत्रित आवाहन करतो. शक्तीशिवाय शिव आणि श्री शिवाय राम अपूर्ण मानले जातात.

मर्यादा पुरुषोत्तम: एक उपाधी - रामाचे पूर्ण नाव अनेकदा मर्यादा पुरुषोत्तम राम असे घेतले जाते. हे नाव नसून ती एक उपाधी आहे, जी त्यांना जगातील सर्वश्रेष्ठ पुरुष आणि नियम व मर्यादांचे पालन करणारा बनवते. त्यांनी आयुष्याच्या प्रत्येक टप्प्यावर एक आदर्श मुलगा, आदर्श भाऊ, आदर्श पती आणि आदर्श राजा अशी मर्यादा प्रस्थापित केली.

राम नामाचे आध्यात्मिक रहस्य - तुलसीदास यांनी रामचरितमानसमध्ये म्हटले आहे की रामाचे नाव हे स्वतः रामापेक्षाही मोठे आहे. र हे अक्षर अग्नीचा बीजमंत्र आहे, जो आपल्या कर्मांना जाळतो. आ ही मात्रा सूर्याचे प्रतीक आहे, जी अज्ञानाचा अंधकार मिटवते. म हे अक्षर चंद्राचे प्रतीक असून ते मनाला शांती प्रदान करते.